नेपालमा १२ लाख पर्यटक भित्रिँदा भारत र अमेरिका बने मुख्य सारथि

काठमाडौं । नेपालको पर्यटन क्षेत्रले लामो समयको सुस्ततापछि  उत्साहजनक फड्को मारेको छ। कोभिड-१९ को विश्वव्यापी महामारीपछि पुनरुत्थानको बाटोमा रहेको पर्यटन उद्योगले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा नयाँ उचाइ कायम गरेको हो। नेपाल पर्यटन बोर्ड (एनटीबी) ले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार यस आर्थिक वर्षमा कुल १२ लाख ९ हजार ३५७ विदेशी पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका छन्।

यो तथ्यांकले नेपालको पर्यटन उद्योग पुनरुत्थानको चरण पार गरेर अब ‘दिगो वृद्धि’को लयमा फर्किएको स्पष्ट संकेत गरेको छ।

भारत र अमेरिका: नेपालका मुख्य स्रोत बजार

नेपालको पर्यटनमा छिमेकी मुलुक भारतको दबदबा कायमै देखिएको छ। तथ्यांकअनुसार कुल आगमनमध्ये झण्डै एक चौथाइ हिस्सा भारतको रहेको छ। भारतबाट ३ लाख ११ हजार ५३१ पर्यटक नेपाल आएका छन्, जुन कुल संख्याको २५.७६ प्रतिशत हो।

भारतपछि नेपालको दोस्रो ठूलो स्रोत बजार संयुक्त राज्य अमेरिका बनेको छ। अमेरिकाबाट १ लाख ११ हजार ३२५ पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका छन्। त्यस्तै, तेस्रो स्थानमा रहेको चीनबाट १ लाख ९ हजार ८९२ पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन्।

यी बाहेक बंगलादेश (५८,१६३), बेलायत (५६,६४९), अष्ट्रेलिया (५३,१९५), र श्रीलंका (४३,२११) बाट पनि उल्लेख्य संख्यामा पर्यटक नेपाल आएका छन्। भुटान, म्यानमार, जर्मनी र थाइल्यान्डजस्ता देशहरू पनि नेपालका लागि प्रमुख १० स्रोत बजारमा अटाएका छन्।

कात्तिक र चैतमा पर्यटकको ओइरो

नेपाल भ्रमणका लागि अनुकूल मौसम मानिने शरद र वसन्त ऋतुमा पर्यटकको चाप सबैभन्दा बढी देखिएको छ। तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्षको कात्तिक महिनामा सबैभन्दा बढी १ लाख २४ हजार ८२९ विदेशी पर्यटक नेपाल आएका छन्।

त्यसैगरी, वसन्त ऋतुको समयमा पर्ने चैतमा १ लाख १९ हजार ३९० र फागुनमा १ लाख १४ हजार १५२ पर्यटकले नेपालको भ्रमण गरेका छन्। असोज महिनामा पनि १ लाख ११ हजार ७८० पर्यटक भित्रिएका थिए, जसले नेपालको पर्यटनमा सिजनको महत्त्वलाई फेरि एकपटक पुष्टि गरेको छ।

कसरी सम्भव भयो यो वृद्धि?

नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा गरिएको आक्रामक प्रवर्द्धन नै यो वृद्धिको मुख्य कारण हो। गत आर्थिक वर्षमा बोर्डले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ४० भन्दा बढी पर्यटन प्रवर्द्धनका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेको थियो।

विशेष गरी भारतका पुणे, हैदरावाद, चेन्नई, मुम्बई र नयाँ दिल्लीजस्ता १२ वटा प्रमुख सहरहरूमा लक्षित ‘सेल्स मिसन’ र प्रवर्द्धनात्मक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका थिए। यति मात्र नभई, तराई क्षेत्रमा पर्यटन पूर्वाधारलाई चलायमान बनाउन झापादेखि कञ्चनपुरसम्म विभिन्न ‘क्रस-बोर्डर टुरिजम मार्ट’ र मेलाहरू आयोजना गरिएकाले पनि सीमा नाका हुँदै भित्रिने भारतीय पर्यटकको संख्या बढेको हो।

भविष्यको योजना: ‘आरोग्य पर्यटन वर्ष २०२७’

नेपाल पर्यटन बोर्डका निमित्त कार्यकारी प्रमुख हिक्मत सिंह ऐरले हालको उपलब्धिलाई सुखद मान्दै आगामी दिनमा अझै परिष्कृत योजनाका साथ अघि बढ्ने बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “हाम्रो प्रयास अब संख्या बढाउने मात्र होइन, पर्यटकको बसाइ अवधि लम्ब्याउने र उच्च खर्च गर्ने पर्यटकलाई आकर्षित गर्नेतर्फ केन्द्रित हुनेछ।”

सरकारले सन् २०२७ लाई ‘आरोग्य पर्यटन वर्ष’ (Wellness Tourism Year) का रूपमा घोषणा गरिसकेको सन्दर्भमा, बोर्डले सोही अनुसारको रणनीति बनाइरहेको ऐरले जानकारी दिनुभयो। उहाँले चीन, अमेरिका र अष्ट्रेलियाजस्ता सम्भावित बजारमा ‘बिजनेस-टु-बिजनेस’ (B2B) सम्पर्क विस्तार गर्न थप प्रभावकारी सेल्स मिसनहरू सञ्चालन गर्ने तयारी भइरहेको समेत उल्लेख गर्नुभयो।

हवाई पहुँचको विस्तार र निजी क्षेत्रसँगको बलियो सहकार्यले आगामी आर्थिक वर्षमा यो संख्या अझै बढ्ने बोर्डको विश्वास छ। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को यो सफलताले थलिएको पर्यटन बजारमा नयाँ ऊर्जा सञ्चार गरेको छ र नेपाललाई एक भरपर्दो अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्यका रूपमा पुनः स्थापित गरेको छ।