अन्तर्राष्ट्रिय चुनौतीले पर्यटन दबाबमा, दुई दिने बिदाले आन्तरिक घुमफिरमा आशा

काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिका कारण नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा दबाब बढ्दै गएको बेला सरकारले लागू गरेको दुई दिने सार्वजनिक बिदाले आन्तरिक पर्यटनलाई नयाँ ऊर्जा दिने अपेक्षा गरिएको छ।

मार्च २०२६ को तथ्यांक अनुसार नेपालमा पर्यटक आगमन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा करिब एक प्रतिशतले घटेको छ। नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार मार्च महिनामा १ लाख २० हजार ५ सय १६ विदेशी पर्यटक नेपाल आएका छन्, जबकि सन् २०२५ को मार्चमा यो संख्या १ लाख २१ हजार ६ सय ८७ थियो।

यद्यपि भारतसहित सार्क मुलुकबाट आउने पर्यटक संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। दक्षिण एसियाली मुलुकबाट पर्यटक आगमनमा २१ प्रतिशत वृद्धि भए पनि अमेरिका र युरोपबाट आउने पर्यटक संख्या घट्दा समग्र आगमनमा दबाब परेको देखिन्छ।

पश्चिमी पर्यटक घट्दा सिजन प्रभावित

वसन्त ऋतु नेपालमा पर्वतारोहण र पदयात्राको मुख्य सिजन हो। यही समयमा अमेरिका र युरोपबाट लामो समय बस्ने तथा बढी खर्च गर्ने पर्यटक आउने परम्परा रहेको छ। तर यस वर्ष अमेरिकाबाट आउने पर्यटक २८ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेका छन् भने बेलायत र युरोपेली मुलुकबाट आउने पर्यटकमा पनि उल्लेख्य गिरावट देखिएको छ।

पर्यटन बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपकराज जोशीका अनुसार पश्चिम एसियामा बढ्दो द्वन्द्व र ट्रान्जिट समस्या पर्यटनमा प्रत्यक्ष असर परेको प्रमुख कारण हो। युद्धका कारण अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा अनिश्चित बनेको र ट्रान्जिट मार्ग प्रभावित हुँदा नेपाल आउने पर्यटकले यात्रा योजना पुनर्विचार गर्ने अवस्था बनेको उनले बताएका छन्।

‘फेक रेस्क्यु’ र महँगो हवाई भाडाको थप दबाब

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा फैलिएको ‘फेक रेस्क्यु’ सम्बन्धी नकारात्मक प्रचारले पनि नेपालको पर्यटन छविमा असर पारिरहेको छ। यता हवाई इन्धनको मूल्य बढेसँगै आन्तरिक र बाह्य उडान महँगो बनेको छ।

हवाई भाडा बढ्दा पर्यटकको यात्रा खर्च बढ्ने र गन्तव्य छनोटमा असर पर्ने जोखिम रहेको पर्यटन व्यवसायीहरू बताउँछन्। उनीहरूका अनुसार सरकार र निजी क्षेत्रले संयुक्त रूपमा नकारात्मक प्रचारलाई चिर्ने रणनीति बनाउन आवश्यक छ।

नयाँ ट्रान्जिट र क्षेत्रीय बजारमा जोड

पर्यटन बोर्डले वैकल्पिक ट्रान्जिट मार्गको प्रचारलाई तीव्र बनाएको छ। टर्की, दिल्ली, हङकङ र चीनमार्फत नेपाल आउन सकिने सुरक्षित मार्गबारे अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा जानकारी गराइँदै छ।

साथै भारत, चीन, आसियान र सार्क मुलुकलाई लक्षित गर्दै नयाँ प्रवर्द्धन अभियान सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ। नेपाललाई सुरक्षित र शान्त पर्यटन गन्तव्यको रूपमा प्रस्तुत गरेर बाह्य चुनौतीलाई अवसरमा बदल्ने रणनीति अघि बढाइएको बोर्डले जनाएको छ।

अमेरिकी ट्राभल एडभाइजरी सकारात्मक

हालै अमेरिकाले नेपालसम्बन्धी ट्राभल एडभाइजरी खुकुलो बनाउनु पनि पर्यटन क्षेत्रका लागि सकारात्मक संकेत मानिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अमेरिकी एडभाइजरीलाई बढी विश्वसनीय मानिने भएकाले यसले पर्यटकको विश्वास बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।

दुई दिने बिदाले आन्तरिक पर्यटनमा उत्साह

सरकारले शुक्रबार र शनिबार सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेपछि पर्यटन उद्योग भने उत्साहित देखिएको छ। दुई दिने बिदाले छोटो दूरीका गन्तव्यमा घुमफिर बढ्ने र होटल तथा रिसोर्ट व्यवसायमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार अब कर्मचारी र सर्वसाधारणलाई घुमफिरका लागि पर्याप्त समय मिल्ने भएकाले आन्तरिक पर्यटन चलायमान हुने विश्वास गरिएको छ।

चुनौतीबीच अवसर खोज्ने प्रयास

अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्व, महँगो हवाई सेवा, ट्रान्जिट समस्या र नकारात्मक प्रचारले पर्यटन क्षेत्रमा चुनौती थपिए पनि क्षेत्रीय बजार, वैकल्पिक मार्ग र आन्तरिक पर्यटन विस्तारले सकारात्मक सम्भावना देखिएको छ।

पर्यटन क्षेत्रका सरोकारवालाहरूका अनुसार सरकार र निजी क्षेत्रबीच समन्वय गर्दै रणनीतिक ढंगले काम गर्न सके वर्तमान चुनौतीलाई अवसरमा बदल्न सकिने विश्वास गरिएको छ।