रामीडाँडा केन्द्रबिन्दु रहेको बारेकोट : प्राकृतिक सौन्दर्यदेखि पुनर्निर्माणसम्मको यात्रा
सुर्खेत । जाजरकोटको बारेकोट गाउँपालिका–१ र २ अन्तर्गत पर्ने लिम्सा, रोकायगाउँ, रामीडाँडा, सिल्पाचौरलगायतका क्षेत्र प्राकृतिक सुन्दरता, ग्रामीण जीवनशैली, पर्यटन र पुनर्निर्माणका दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छन्।
२०७९ सालको कात्तिक १७ गते गएको शक्तिशाली भूकम्पको केन्द्रबिन्दु रामीडाँडा आसपास रहेपछि बारेकोटको यो क्षेत्र देशभर चर्चामा आएको थियो। भूकम्पले यहाँका बस्ती तथा भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुर्याए पनि क्षेत्रको प्राकृतिक आकर्षण र पर्यटकीय सम्भावना भने अझै कायम छ।
प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिएको पहाडी भूगोल
लिम्सा र आसपासका क्षेत्रमा फैलिएका हरिया डाँडाकाँडा, पहाडी भूभाग, ग्रामीण बस्ती तथा प्राकृतिक वातावरणले यस क्षेत्रलाई आकर्षक बनाएका छन्। भौगोलिक कठिनाइका बाबजुद सडक तथा अन्य पूर्वाधार विस्तार हुँदै गएमा यहाँ ग्रामीण पर्यटनको राम्रो गन्तव्य विकास गर्न सकिने सम्भावना छ।
प्राकृतिक दृश्यावलोकन, स्थानीय जीवनशैलीको अनुभव तथा पदयात्राका माध्यमबाट पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सकिने सम्भावना स्थानीयस्तरमा देखिन्छ।
भूकम्पको पीडाबाट पुनर्निर्माणतर्फ
भूकम्पले बारेकोटका विभिन्न बस्तीमा घर तथा अन्य संरचनामा क्षति पुर्याएपछि स्थानीय जनजीवन लामो समयसम्म प्रभावित भयो। रामीडाँडा र आसपासका बस्तीमा पुनर्निर्माणको काम अघि बढे पनि सुरक्षित र स्थायी आवास निर्माण अझै महत्वपूर्ण आवश्यकता बनेको छ।
विपद् प्रतिरोधी घर निर्माणसँगै खानेपानी, सडक, शिक्षा, स्वास्थ्य र सञ्चारजस्ता आधारभूत सेवाको पहुँच विस्तार गर्नु यहाँको पुनर्निर्माण प्रक्रियाका प्रमुख प्राथमिकता हुन्।
लिम्सा : स्थानीय प्रशासनको केन्द्र
बारेकोट गाउँपालिकाको प्रशासनिक केन्द्र लिम्सा स्थानीय सेवा प्रवाह तथा विकास गतिविधिको प्रमुख केन्द्रका रूपमा रहेको छ। दुर्गम भूगोलका कारण सेवा तथा पूर्वाधार विस्तारमा चुनौती रहे पनि सडक, स्वास्थ्य, शिक्षा, खानेपानी र सञ्चार क्षेत्रमा सुधार गर्न सके स्थानीय नागरिकको जीवनस्तर उकास्न सहयोग पुग्ने देखिन्छ।
पर्यटनबाट आर्थिक सम्भावना
बारेकोटका पहाडी दृश्य, प्राकृतिक वातावरण, स्थानीय संस्कृति, ग्रामीण बस्ती र मौलिक जीवनशैलीले पर्यटन विकासको आधार तयार गर्न सक्छन्। प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्दै प्रचारप्रसार गर्न सके आन्तरिक पर्यटक आकर्षित गर्न सकिने सम्भावना छ।
पर्यटन पूर्वाधार, पदमार्ग, सडक पहुँच, होमस्टे तथा आवश्यक सेवा सुविधाको विकास गर्न सके स्थानीय युवाका लागि रोजगारी र आयआर्जनका नयाँ अवसरसमेत सिर्जना हुन सक्छन्।
चुनौतीसँगै अवसर पनि
लिम्सा, रोकायगाउँ, रामीडाँडा र सिल्पाचौर प्राकृतिक दृष्टिले आकर्षक भए पनि भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण, सुरक्षित आवास तथा आधारभूत पूर्वाधार विस्तार अझै चुनौतीका रूपमा छन्।
भूकम्पले पुर्याएको क्षतिबाट पुनःस्थापित हुँदै गर्दा यस क्षेत्रले आफ्नो प्राकृतिक स्रोत, स्थानीय संस्कृति र भौगोलिक विशेषतालाई आर्थिक विकाससँग जोड्ने अवसर पनि बोकेको छ।
बारेकोटको दीर्घकालीन विकासका लागि भूकम्प प्रतिरोधी आवास, प्रभावकारी पुनर्निर्माण, सडक तथा अन्य पूर्वाधार विस्तार, विपद् जोखिम न्यूनीकरण र पर्यटन प्रवर्द्धनलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउनुपर्ने गाउँपालिका अध्यक्ष वीरबहादुर गिरीको भनाइ छ।
