पर्यटन केन्द्रमा राखेर आर्थिक रूपान्तरण
काठमाडौं ।अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले प्रस्तुत गरेको ‘आर्थिक स्थितिपत्र २०८३’ ले नेपालको आर्थिक रूपान्तरणका लागि ११ प्रमुख अवसरहरू औंल्याएको छ। तीमध्ये ऊर्जा, कृषि, सूचना प्रविधिसँगै पर्यटनलाई प्रमुख सम्वाहक क्षेत्रका रूपमा अघि सारिएको छ।
नेपालको प्राकृतिक र सांस्कृतिक विविधता पर्यटनमार्फत आर्थिक वृद्धि, रोजगारी सिर्जना र ग्रामीण विकासको शक्तिशाली आधार बन्न सक्ने प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ।
पर्यटन: अर्थतन्त्रको ‘गेम चेन्जर’
नेपालमा हिमाल, पहाड, तराई, सांस्कृतिक सम्पदा र जैविक विविधताको अद्वितीय संयोजन छ। यी सम्पदालाई उच्च मूल्यमा रूपान्तरण गर्न सके पर्यटन क्षेत्र अर्थतन्त्रको प्रमुख स्तम्भ बन्न सक्छ।
- हिमाली पर्यटन (एड्भेन्चर, ट्रेकिङ, पर्वतारोहण)
- सांस्कृतिक तथा धार्मिक पर्यटन (लुम्बिनी, पशुपतिनाथ)
- समुदायमा आधारित ग्रामीण पर्यटन
- स्वास्थ्य तथा वेलनेस पर्यटन
यस्ता बहुआयामिक क्षेत्रको एकीकृत विकासले रोजगारी सृजना र स्थानीय आय वृद्धिमा ठूलो योगदान दिन सक्छ।
अन्य क्षेत्रसँग पर्यटनको अन्तरसम्बन्ध
पर्यटन एक्लो क्षेत्र होइन, यसले अर्थतन्त्रका अन्य क्षेत्रसँग गहिरो सम्बन्ध राख्छ:
- कृषि: होटल–रेस्टुरेन्टमार्फत स्थानीय कृषि उत्पादनको खपत
- ऊर्जा: पर्यटन पूर्वाधार सञ्चालनका लागि भरपर्दो ऊर्जा आवश्यक
- सूचना प्रविधि: डिजिटल मार्केटिङ, अनलाइन बुकिङ, स्मार्ट पर्यटन
- उद्योग: हस्तकला, स्मृति सामग्री, स्थानीय उत्पादनको बजार
यसरी पर्यटनलाई केन्द्रमा राखेर बहु–क्षेत्रीय आर्थिक चक्र निर्माण गर्न सकिने देखिन्छ।
