प्रधानमन्त्री बालेन शाहको कूटनीतिक ‘डेब्यु’: भारतीय कार्ड र दिल्ली यात्राको तयारी
काठमाडौं । करिब साढे चार महिनाको ‘मौन कूटनीति’ तोड्दै प्रधानमन्त्री वालेन्द्र (बालेन) शाहले अन्ततः छिमेकी मुलुक भारतसँगको सम्बन्धमा औपचारिक संवादको ढोका खोलेका छन्। सिंहदरबारमा भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवसँग भएको भेटलाई बालुवाटार र सिंहदरबारका कोरिडोरहरूमा बालेनको ‘पावर मुभ’ का रूपमा हेरिएको छ।
‘टीम कूटनीति’ को नयाँ नजीर
परम्परागत रूपमा प्रधानमन्त्रीहरूले विदेशी राजदूतसँग ‘वान–टु–वान’ भेट्ने प्रचलनलाई बालेनले पूर्णतः इन्कार गरिदिएका छन्। भारतीय राजदूतसँगको ३० मिनेट लामो संवादमा प्रधानमन्त्री एक्लै थिएनन्। उनले आफ्ना सूचना प्रविधि (IT) सल्लाहकार विवेक मिश्र र प्रमुख स्वकीय सचिव सुवास शर्मासहितको टोलीलाई सँगै राखेर कूटनीतिक भेटघाटलाई पनि ‘संस्थागत’ बनाउने प्रयास गरेका छन्। यसले व्यक्तिगत लेनदेनभन्दा पनि संस्थागत एजेण्डालाई प्राथमिकता दिने सन्देश दिएको छ।
मोदीको निम्तो र बालेनको जवाफ
राजदूत श्रीवास्तवले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको औपचारिक निमन्त्रणा र शुभकामना सन्देश हस्तान्तरण गर्दा बालेनले सन्तुलित जवाफ दिए– “म समय मिलाएर चाँडै भारत भ्रमण गर्नेछु।” यो जवाफमा आतुरताभन्दा पनि परिपक्वता देखिएको विश्लेषण गरिएको छ। यसअघि विदेश सचिव विक्रम मिश्रीको भ्रमणका बेला समय नदिएका बालेनले अहिले उचित समयको पर्खाइमा रहेको बताएका हुन्।
दिल्लीमा सी र मोदीसँगको ‘दुर्लभ संयोग’ को अवसर
बालेनको सम्भावित भारत भ्रमण सेप्टेम्बरको दोस्रो साता (भदौ २७–२८ तिर) हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ। सो समयमा दिल्लीमा ‘ब्रिक्स’ (BRICS) शिखर सम्मेलन हुँदैछ। नेपाल ब्रिक्सको सदस्य नभए पनि ‘ब्रिक्स आउटरिच’ मार्फत बिमिस्टेक राष्ट्रका रूपमा बालेनलाई निम्तो दिने भारतको तयारी छ।
चिनियाँ र भारतीय राजदूतसँग एकै दिन भेट
बालेनले सोमबार भारतीय राजदूत मात्र होइन, चिनियाँ राजदूतसँग पनि भेटवार्ता गरे। यसले उनको सरकार ‘प्रो–इन्डिया’ वा ‘प्रो–चाइना’ भन्दा पनि ‘नेपाल फस्ट’ को नीतिमा रहेको र दुवै शक्तिलाई सँगै लिएर हिँड्न चाहेको देखिन्छ।
