म्याग्दीमा थपिँदै पदमार्ग, ग्रामीण पर्यटनको नयाँ सम्भावना

म्याग्दी, । म्याग्दीका पर्यटकीय तथा धार्मिक गन्तव्यलाई जोड्ने पदमार्ग विस्तारसँगै जिल्लाको ग्रामीण पर्यटन प्रवर्द्धनको सम्भावना थप बलियो बन्दै गएको छ। आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा मात्रै जिल्लाका विभिन्न स्थानमा ४.१९ किलोमिटर पदमार्ग निर्माण भएको छ।

एकीकृत सेवा कार्यालय म्याग्दीमार्फत गत आर्थिक वर्ष पर्यटन पूर्वाधार निर्माणका लागि २४ वटा योजना छनोट गरिएका थिए। तीमध्ये १ करोड ४० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन भएका १९ योजना सम्पन्न भएका छन्। ती योजनामा १ करोड १० लाख रुपैयाँ खर्च भएको कार्यालयले जनाएको छ।

निर्माण भएका पूर्वाधारमा पक्की तथा कच्ची पदमार्गसँगै विश्रामस्थल, आश्रयस्थल, पर्खाल र धार्मिकस्थलका संरचना छन्। यस्ता पूर्वाधारले पर्यटकलाई गन्तव्यसम्म पुग्न सहज बनाउनुका साथै स्थानीय बासिन्दा र पर्यटन व्यवसायमा संलग्न श्रमिकको आवतजावतसमेत सहज बनाएको छ।

पदमार्गले जोड्दै गाउँदेखि पर्यटकीय गन्तव्य

मालिका गाउँपालिका–७ बिमको डाडागाउँमा ५२० मिटर पक्की पदमार्ग निर्माण भएको छ। सोही क्षेत्रमा रहेको धार्मिकस्थल प्रभुचेलामा तीन कोठे आश्रयस्थलसमेत बनाइएको छ। मालिका–४ मा गौखेरे हुँदै मतौका चनौटे र मालिका–३ को लामखोरिया डाडागाउँ जोड्ने पदमार्ग निर्माणले स्थानीय धार्मिक तथा ग्रामीण गन्तव्यलाई जोड्ने आधार तयार गरेको छ।

बेनी नगरपालिकाका विभिन्न वडामा पनि पदमार्ग तथा पर्यटन पूर्वाधार निर्माण भएका छन्। बेनी–९ को ढाडापधेरा–आरोटा–पाखाथर, बेनी–८ को बराहपाखो र बेनी–१ को लभ्लीहिल क्षेत्रमा पूर्वाधार विकास गरिएको छ। बेनी–१ मा सनातन धार्मिक आश्रम र बेनी–२ को लभ्लीहिलमा घेराबार निर्माण गरिएको छ।

मङ्गला गाउँपालिका–४ को गम्फाधुरी तथा धवलागिरी गाउँपालिका–४ को खिवाङ–चेचुङ पदमार्गले स्थानीय प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक गन्तव्यमा पर्यटकको पहुँच विस्तार गर्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

रघुगंगा गाउँपालिकामा गलेश्वरदेखि बगैँचा तथा फुलडाँडा क्षेत्रका पदमार्ग निर्माण भएका छन्। गायत्री मन्दिरमा सत्तल निर्माणले धार्मिक पर्यटकका लागि आधारभूत सुविधा थपिएको छ।

अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा भने पर्यटनका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण विभिन्न क्षेत्रलाई लक्षित गरी पदमार्ग निर्माण गरिएको छ। नारच्याङ झरना, टिकोट–सोबन्ध, मारका, चित्रे–घान्द्रुक देउराली तथा फगाम–सुवा–दुवारी–मतिचौर जोड्ने पदमार्गले नयाँ तथा वैकल्पिक पर्यटकीय रुट विकासको सम्भावना बढाएको छ।

ग्रामीण पर्यटनमा स्थानीय अर्थतन्त्र जोडिने अपेक्षा

म्याग्दीमा अन्नपूर्ण, धवलागिरि, घोरेपानी–पुनहिल, नारच्याङलगायत क्षेत्र लामो समयदेखि पदयात्राका लागि परिचित छन्। तर मुख्य ट्रेकिङ रुटबाहेकका गाउँ, धार्मिकस्थल, झरना, डाँडाकाँडा र सांस्कृतिक गन्तव्यलाई एउटै पर्यटन सञ्जालमा जोड्न सके जिल्लाको पर्यटन अझ विविध बन्न सक्छ।

नयाँ पदमार्ग निर्माणले पर्यटकको बसाइ मुख्य पर्यटकीय केन्द्रमा मात्र सीमित नराखी गाउँसम्म विस्तार गर्न सक्ने सम्भावना छ। यसबाट होमस्टे, स्थानीय होटल, कृषि उत्पादन, हस्तकला, स्थानीय गाइड, भरिया तथा यातायात सेवाजस्ता व्यवसायमा प्रत्यक्ष लाभ पुग्न सक्छ।

विशेषगरी छोटो दूरीको हाइकिङ, ग्रामीण पदयात्रा, धार्मिक पर्यटन, प्रकृति अवलोकन र सांस्कृतिक पर्यटनका लागि यस्ता पदमार्ग उपयोगी बन्न सक्छन्। पूर्वाधारसँगै स्थानीय संस्कृति, खानपान र जीवनशैलीलाई पर्यटन उत्पादनका रूपमा विकास गर्न सके म्याग्दीमा समुदायमा आधारित पर्यटनको दायरा पनि विस्तार हुन सक्छ।

२४ नयाँ योजनाका लागि १ करोड ८५ लाख

चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा गण्डकी प्रदेश सरकारले म्याग्दीका पर्यटन पूर्वाधारका लागि २४ वटा योजनामा १ करोड ८५ लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याएको छ। कार्यालयले योजनाको सर्वेक्षण, लागत अनुमान तथा उपभोक्ता समिति गठनलगायत प्रक्रिया अघि बढाएको जनाएको छ।

तर पदमार्ग निर्माणसँगै त्यसको नियमित मर्मत, संकेत चिह्न, सूचना बोर्ड, फोहोर व्यवस्थापन, शौचालय, खानेपानी, आपत्कालीन उद्धार तथा डिजिटल नक्साजस्ता सुविधा पनि समान रूपमा विकास गर्नुपर्ने देखिन्छ।

म्याग्दीमा निर्माण भइरहेका यी पदमार्गलाई छुट्टाछुट्टै पूर्वाधारका रूपमा मात्र नभई जिल्लाको समग्र पर्यटन सर्किटसँग जोड्न सके नयाँ पर्यटकीय गन्तव्य विकास गर्न सकिनेछ। त्यसका लागि स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार, पर्यटन व्यवसायी र स्थानीय समुदायबीच समन्वय आवश्यक देखिन्छ।

यसरी हेर्दा म्याग्दीमा निर्माण भइरहेका पदमार्ग केवल आवतजावतका संरचना नभई गाउँलाई पर्यटन बजारसँग जोड्ने आर्थिक पूर्वाधार बन्न सक्ने सम्भावना बोकेका छन्।