क्यासिनो पर्यटनको नयाँ मोड : दुई लाख माथिको खर्च अब निगरानीमा

पर्यटन विभागले हालै क्यासिनो व्यवसायीहरूलाई निर्देशन जारी गर्दै क्यासिनोमा आउने कुनै पनि ग्राहकले दुई लाख रुपैयाँभन्दा बढी खर्च गरेमा अनिवार्य रूपमा उनीहरूको विवरण सङ्कलन गरी राख्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। यसका लागि विभागले यसअघि जारी गरिएको क्यासिनो व्यवसायीलाई निर्देशन, २०८२ लाई संशोधन गरेको हो।

पारदर्शिता र विश्वासको प्रश्न

पर्यटन विभागका अनुसार क्यासिनोमा हुने कारोबारलाई कानुनी दायराभित्र राख्ने, पारदर्शिता बढाउने र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको विश्वास जित्ने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गरिएको हो। “क्यासिनो पर्यटनसँगै आर्थिक कारोबारको आकार पनि बढ्दै गएको छ। त्यसलाई विश्वसनीय बनाउन नियमन अपरिहार्य थियो,” विभागको प्रष्टोक्ति छ।

नेपालमा सञ्चालित क्यासिनोहरू मुख्यतः पाँचतारे होटलसँग जोडिएका छन्। यी क्यासिनोहरू भारत, बंगलादेश, चीनसहित विभिन्न देशका उच्च खर्च गर्ने पर्यटकका लागि आकर्षण बनेका छन्। होटल, यातायात, मनोरञ्जन र किनमेलसमेत जोडिँदा क्यासिनो पर्यटनले समग्र पर्यटन अर्थतन्त्रमा उल्लेखनीय योगदान दिँदै आएको छ।

सम्पत्ति शुद्धीकरणको जोखिम र पर्यटन

सरकारको चासो केवल पर्यटन प्रवर्द्धनमा मात्र सीमित छैन। क्यासिनोमार्फत हुने ठूलो नगद कारोबारले सम्पत्ति शुद्धीकरण (मनी लन्डरिङ) र अवैध वित्तीय गतिविधिको जोखिम पनि बढ्ने भएकाले नियमन आवश्यक ठानिएको हो।

पर्यटन विभागले स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरेको छ कि यो निर्देशन सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन, २०६४, पर्यटन ऐन, २०३५ (संशोधनसहित) ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी जारी गरिएको हो। साथै आतंककारी क्रियाकलापमा वित्तीय लगानी नहोस् भन्ने सुनिश्चितता पनि यसकाे प्रमुख उद्देश्य हो।

क्यासिनो पर्यटन : अवसर र चुनौती

पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार क्यासिनो पर्यटन नेपालका लागि उच्च खर्च गर्ने पर्यटक भित्र्याउने प्रभावकारी माध्यम हो। “एक जना क्यासिनो पर्यटकले साधारण पर्यटकभन्दा धेरै गुणा बढी खर्च गर्छ,” एक होटल व्यवसायी भन्छन्, “उनीहरूको बसाइ, खानपान, यातायात र मनोरञ्जन सबैले अर्थतन्त्र चलायमान बनाउँछ।”

तर, यही उच्च खर्चको प्रकृतिले नियमनको आवश्यकता पनि जन्माएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यासअनुसार क्यासिनो सञ्चालन गर्ने देशहरूले ग्राहकको खर्च, स्रोत र गतिविधिमाथि कडा निगरानी राख्ने गर्छन्। नेपालले पनि यही अभ्यासलाई आत्मसात् गर्न खोजेको देखिन्छ।

व्यवसायीको दृष्टिकोण

क्यासिनो व्यवसायीहरू भने नयाँ व्यवस्थालाई मिश्रित रूपमा हेर्छन्। एकातिर पारदर्शिताले उद्योगको छवि सुधार्ने उनीहरूको बुझाइ छ भने अर्कोतिर अत्यधिक कडाइले ग्राहक डराउन सक्ने चिन्ता पनि छ। “नियम स्पष्ट र व्यवहारिक भए क्यासिनो पर्यटन झन् सुरक्षित र विश्वसनीय बन्छ,” एक व्यवसायीले बताए, “तर कार्यान्वयन सन्तुलित हुनुपर्छ।”

अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन बजारतर्फ संकेत

पर्यटन विज्ञहरूका अनुसार यो निर्णयले नेपाललाई जिम्मेवार पर्यटन गन्तव्यको रूपमा स्थापित गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। “लक्जरी र गेमिङ टुरिजममा पारदर्शिता भए मात्र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा टिक्न सकिन्छ,” एक पर्यटन विश्लेषक भन्छन्, “यो कदमले नेपाल विश्वव्यापी मानक नजिक गएको संकेत गर्छ।”