पश्चिम एसिया तनावको प्रत्यक्ष असर: महँगियो हवाइ यात्रा, पर्यटन सिजन दबाबमा
काठमाडौं । पश्चिम एसियामा चर्किएको द्वन्द्वले अन्तर्राष्ट्रिय उडान र इन्धन आपूर्तिमा असर पार्दै जाँदा नेपालको पर्यटन क्षेत्र दबाबमा परेको छ। हवाई टिकटको मूल्य अचानक दोब्बरभन्दा बढी बढेपछि पर्यटक आगमन घट्न थालेको छ भने भ्रमण योजना स्थगित गर्ने क्रम पनि बढेको पर्यटन व्यवसायीहरू बताउँछन्।
अन्तर्राष्ट्रिय उडानको लागत बढ्दा न्यूयोर्क–काठमाडौंको सबैभन्दा सस्तो टिकट अहिले करिब १ लाख ६७ हजार रुपैयाँ पुगेको छ, जुन फेब्रुअरीमा करिब १ लाख रुपैयाँमै पाइन्थ्यो। त्यस्तै काठमाडौं–दुबई रुटको भाडा ३५ हजारबाट बढेर ७८ हजार पुगेको छ। अन्य प्रमुख गन्तव्यहरू सिड्नी, जापान, बैंकक र क्वालालम्पुरमा पनि टिकट शुल्क उल्लेख्य रूपमा बढेको छ।
इन्धन महँगिँदा पर्यटन उद्योग प्रभावित
नेपाल आयल निगमले उड्यन टर्बाइन इन्धन (एटिएफ) को मूल्य इतिहासकै उच्च दरमा पुर्याएपछि हवाई भाडा बढेको हो। अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि एटिएफ दर १ हजार ७१६ डलर प्रति किलोलिटर पुगेको छ भने घरेलु उडानको इन्धन मूल्य पनि झन्डै दोब्बर भएको छ।
ऊर्जा मूल्यवृद्धिको प्रभावले हवाई सेवा महँगिँदा पर्यटन क्षेत्रको लागत बढेको छ। होटल, ट्रेकिङ एजेन्सी, एयरलाइन्स र ट्राभल कम्पनीहरूमा यसको प्रत्यक्ष असर देखिन थालेको छ।
भ्रमण स्थगित गर्ने क्रम बढ्दै
हवाई टिकट महँगिएपछि धेरै यात्रुहरूले भ्रमण योजना स्थगित गरेका छन्। ट्राभल एजेन्सीहरूका अनुसार नयाँ टिकट बुकिङ उल्लेख्य रूपमा घटेको छ, विशेषगरी लामो दूरीका अन्तर्राष्ट्रिय यात्रामा।
काठमाडौं–हङकङ, बैंकक र क्वालालम्पुरजस्ता रुटमा टिकट मूल्य अचानक बढेपछि यात्रुहरू वैकल्पिक गन्तव्य रोज्न थालेका छन्। केहीले विदेश भ्रमण रद्द गरेर आन्तरिक पर्यटनतर्फ ध्यान दिएका छन्।
ट्रान्जिट अवरोधले थप समस्या
पश्चिम एसियाका हवाई मार्गहरू अन्तर्राष्ट्रिय ट्रान्जिटका मुख्य केन्द्र भएकाले द्वन्द्वको असर विश्वभर परेको छ। युएई र कतारजस्ता हब प्रभावित हुँदा नेपाल आउने उडानहरूमा अवरोध देखिएको छ।
नागरिक उड्डयन क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार सयौं उडान स्थगित हुँदा नेपाल आउने पर्यटकको यात्रा असहज बनेको छ। वैकल्पिक मार्ग प्रयोग भइरहे पनि त्यसले पूर्ण रूपमा समस्या समाधान गर्न सकेको छैन।
पर्यटन सिजनमै गिरावट
मार्चदेखि मेसम्म नेपालमा ट्रेकिङ र आरोहणको मुख्य सिजन मानिन्छ। यस वर्ष मार्च महिनामा पर्यटक संख्या अघिल्लो वर्षको तुलनामा घटेर १ लाख २० हजार ५१६ मा सीमित भएको छ।
पर्यटन व्यवसायीहरूले सिजनको सुरुवातमै आएको यस्तो गिरावटले आगामी महिनामा थप चुनौती आउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। ट्रेकिङ र आरोहण बुकिङ रद्द हुने क्रम बढ्दा होटल र पर्यटन सेवामा निर्भर हजारौं श्रमिक प्रभावित हुने जोखिम देखिएको छ।
भारतबाट केही राहत
समग्र पर्यटन क्षेत्रमा दबाब भए पनि भारतबाट आउने पर्यटक संख्या बढ्नु सकारात्मक संकेत मानिएको छ। मार्च महिनामा भारतीय पर्यटक करिब २० प्रतिशतले बढेका छन्, जसले केही राहत दिएको छ।
नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार पश्चिम एसियाको संकट जारी रहे पनि छिमेकी देश, विशेषगरी भारत र चीनलाई लक्षित गरेर पर्यटन प्रवर्द्धन रणनीति अघि बढाइएको छ।
चुनौतीबीच सन्तुलित रणनीतिको खोजी
पर्यटन क्षेत्रका सरोकारवालाहरूका अनुसार यदि पश्चिम एसियाको द्वन्द्व लामो समयसम्म जारी रह्यो भने नेपालको पर्यटन उद्योगले ठूलो आर्थिक क्षति व्यहोर्नुपर्नेछ।
यद्यपि वैकल्पिक ट्रान्जिट, क्षेत्रीय बजार र आन्तरिक पर्यटनलाई प्राथमिकता दिएर संकट व्यवस्थापन गर्ने प्रयास भइरहेको छ। पर्यटन बोर्डले पनि नजिकका बजारमा केन्द्रित रणनीति अपनाउँदै उद्योगलाई सन्तुलित रूपमा अघि बढाउने योजना बनाएको जनाएको छ।
