पर्यटन प्रवर्द्धनमा बाघखोर पार्कः १० लाखको लगानी, आकर्षणको केन्द्र बन्दै बाघको प्रतिमा

मुसुङ र भुकभुके टोलको माथिल्लो भाग, स्वर्गाश्रम जाने पदमार्गको छेउ र बेलढुङ्गाको फेदीमा अवस्थित यो स्थान प्राकृतिक सौन्दर्य र धार्मिक–सांस्कृतिक महत्वको संगमका रूपमा विकास भइरहेको छ। स्थानीयवासीको श्रमदान, दाताको सहयोग र नगरपालिकाको लगानीले निर्माण गरिएको पार्कले समुदाय–आधारित पर्यटनको उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।

आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा न्यून बजेटबाट सुरु गरिएको यो परियोजना अहिले क्रमशः विस्तार हुँदै आएको छ। हालसम्म नगरपालिका र समुदायको संयुक्त लगानीमा १० लाख रुपैयाँभन्दा बढी खर्च भइसकेको छ। चालु वर्षमा विनियोजित बजेटबाट वनभोज स्थल, संरचना निर्माण र घेराबारको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ, जसले पर्यटकका लागि आवश्यक आधारभूत पूर्वाधार तयार गरिरहेको छ।

करिब २,२५० मिटर उचाइमा अवस्थित बाघखोर क्षेत्रबाट हिमाली दृश्यावलोकन पर्यटनको ठूलो सम्भावना देखिएको छ। यहाँबाट धौलागिरि हिमाल, अन्नपूर्ण हिमशृङ्खला र गुर्जा हिमशृङ्खलासहित सूर्योदयको मनमोहक दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। त्यस्तै, नागबेली परेर बगेको म्याग्दी नदी र वरपरका ग्रामीण बस्तीहरूको दृश्यले पर्यटकलाई लोभ्याउने गरेको छ।

पार्कभित्र निर्माण गरिएका दुई वटा भवन, सार्वजनिक शौचालय र खानेपानीको व्यवस्थाले पर्यटकको बसाइलाई सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी, साढे तीन लाख रुपैयाँ खर्चेर स्थापना गरिएको बाघको प्रतिमा यस पार्कको मुख्य आकर्षणका रूपमा उभिएको छ, जसले फोटो पर्यटन (photo tourism) र सामाजिक सञ्जालमा प्रचारको सम्भावना बढाएको छ।

यस क्षेत्रको विकासले स्वर्गाश्रम र बेलढुङ्गा आउने पर्यटकलाई थप समय रोक्ने रणनीति पनि अपनाएको छ। छोटो समयका लागि आउने पर्यटकलाई एकीकृत गन्तव्यको रूपमा आकर्षित गर्दै यहाँको बसाइ अवधि लम्ब्याउने लक्ष्य राखिएको छ। यसले स्थानीय स्तरमा होमस्टे, कृषि उत्पादन, हस्तकला र साना व्यवसाय प्रवर्द्धनमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्ने देखिन्छ।

स्थानीय सांस्कृतिक पक्षलाई समेत समेट्दै निर्माण गरिएको कालिका र मालिका देवीको मन्दिर तथा पानको पात अंकित स्तम्भले धार्मिक पर्यटनलाई पनि जोड दिएको छ। यसले बाघखोरलाई केवल प्राकृतिक होइन, बहुआयामिक पर्यटन गन्तव्यका रूपमा विकास गर्ने सम्भावना देखाएको छ।

स्थानीय किंवदन्तीअनुसार परापूर्वकालमा यहाँ बाघ थुन्ने खोर बनाइने भएकाले ‘बाघखोर’ नाम रहन गएको विश्वास छ। यही ऐतिहासिक कथालाई पर्यटन कथावाचन (storytelling tourism) सँग जोड्न सके यस क्षेत्रको ब्रान्डिङ अझ सशक्त बन्ने पर्यटन विज्ञहरूको धारणा छ।

समग्रमा, सीमित स्रोत र स्थानीय पहलबाट विकास गरिएको बाघखोर पार्कले ग्रामीण पर्यटन विकासको सफल नमूना प्रस्तुत गरेको छ। यदि यसलाई योजनाबद्ध रूपमा प्रवर्द्धन गर्न सकिएमा म्याग्दीको पर्यटन नक्सामा यो नयाँ ‘हाइलाइट’ गन्तव्य बन्न सक्ने देखिन्छ।