पशुपतिमा साधुसन्तको बिदाइ, दक्षिणा वृद्धि

काठमाडौं । महाशिवरात्रिको उल्लास सकिँदै गर्दा पशुपति क्षेत्रमा जमघट भएका नागा बाबा तथा साधुसन्तलाई आज विधिपूर्वक दान–दक्षिणासहित बिदाइ गरिँदैछ। यस वर्ष दक्षिणा रकम अघिल्ला वर्षभन्दा बढाइएको जनाइएको छ।

फागुन कृष्ण एकादशीदेखि पशुपतिमा आएका साधुसन्तलाई फाल्गुन कृष्ण औँसीका दिन बिदाइ गर्ने परम्परा छ। गुठी संस्थान र पशुपति क्षेत्र विकास कोषले  संयुक्त रूपमा बिदाइ कार्यक्रम आयोजना गर्दै आएका छन्।

विसं १८३१ मा जगतजङ्गले स्थापना गरेको ‘जगनन्द प्रकाशेश्वर गुठी’ पछि यो परम्परा सुरु भएको बताइन्छ। यसपालि साधुसन्त बिदाइका लागि गुठी संस्थानले करिब ३० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको छ।

स्तरअनुसार दक्षिणा

नागा बाबालगायत साधुसन्तलाई पहिल्यै वितरण गरिएका रङ्गीन कार्डका आधारमा दक्षिणा प्रदान गरिनेछ। नेपाल बाहिरबाट आएका साधुसन्तलाई सहज रूपमा सीमासम्म पुग्न सहयोग होस् भन्ने उद्देश्यले दक्षिणा रकम बढाइएको संस्थानले जनाएको छ।

कोषका अनुसार पाँच हजार एक रुपैयाँदेखि १०१ रुपैयाँसम्मको दक्षिणा वितरण गरिनेछ। दानका लागि मात्र करिब आठ लाख रुपैयाँ छुट्याइएको छ। साथै, वर्षभर चढाइएका रुद्राक्ष माला पहिराएर साधुसन्तलाई सम्मानपूर्वक बिदाइ गरिने तयारी छ।

धुनीका लागि दाउरा

शिवरात्रिका अवसरमा पाँच दिन मन्दिरभित्र र चार दिन बाहिर धुनी बाल्न करिब ५० हजार किलो दाउरा खरिद गरिएको थियो। यसका लागि सात लाख रुपैयाँ खर्च भएको जनाइएको छ।

फोहर व्यवस्थापन चुनौती

शिवरात्रिपछि पशुपति क्षेत्र फोहरले ढाकिएको देखिएपछि स्थानीयवासीले व्यवस्थापनमा प्रश्न उठाएका छन्। लाखौँ भक्तजनको उपस्थितिका कारण फुलप्रसाद र अन्य सामग्री थुप्रिँदा परिसर अव्यवस्थित देखिएको हो। कोषले भने सफाइ कार्य तीव्र पारिएको र केही दिनभित्रै पूर्ण रूपमा सफा गरिने जनाएको छ।

नागाबाबा हेर्नेको भीड

शिवरात्रि अघि–पछि गरी चार दिनसम्म पशुपतिमा नागाबाबा बस्ने भएकाले दर्शनार्थीको उल्लेख्य भीड लागेको थियो। विद्यार्थी र युवापुस्ताको आकर्षणसमेत उल्लेख्य देखिएको मन्दिर क्षेत्रका पण्डितहरूले बताएका छन्।

भारतको वनारसबाट आएका सन्तहरूले पशुपतिनाथलाई द्वादश ज्योतिर्लिङ्गको शिर मानेर प्रत्येक वर्ष दर्शनका लागि आउने परम्परा रहेको बताए। यसरी आध्यात्मिक आस्थासँगै परम्परागत बिदाइ संस्कारले पशुपति क्षेत्र फेरि एकपटक धार्मिक र सांस्कृतिक चहलपहलले भरिएको छ।