दलहरूका घोषणापत्रमा पर्यटन

काठमाडौं । यही फागुन २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि प्रमुख राजनीतिक दलहरूले पर्यटन र नागरिक उड्डयनलाई आर्थिक रूपान्तरणको मुख्य आधारका रूपमा अघि सारेका छन्। रोजगारी सिर्जना, विदेशी मुद्रा आर्जन र क्षेत्रीय सन्तुलित विकाससँग जोडेर  विमानस्थल सञ्चालनलाई घोषणापत्रमा प्राथमिकता दिइएको छ।

साझा एजेन्डा : उडान विस्तारदेखि डिजिटल पर्यटनसम्म

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, नेपाली कांग्रेस, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले), नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी — सबैले पर्यटन–उड्डयन सुधारलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्।

घोषणापत्रमा देखिएका साझा प्रतिबद्धताहरू:

• पोखरा र भैरहवा विमानस्थल पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन

• अन्तर्राष्ट्रिय उडान र नयाँ हवाई रुट विस्तार

• युरोपेली संघको हवाई सुरक्षा सूची (कालोसूची)बाट नेपाल हटाउने पहल

• डिजिटल भिसा, ट्रेकिङ अनुमति र एकद्वार सेवा प्रणाली

• सार्वजनिक–निजी साझेदारी (PPP) मार्फत पर्यटन पूर्वाधार विकास

• दिगो पर्यटन, ‘सफा हिमाल’ र हरित प्रमाणीकरण

धार्मिक र सांस्कृतिक गन्तव्यमा जोड

दलहरूले धार्मिक–सांस्कृतिक पर्यटनलाई विदेशी पर्यटक आकर्षणको मुख्य आधार मानेका छन्। पशुपतिनाथ, लुम्बिनी, जनकपुरधाम, मुक्तिनाथ मन्दिर, पाथिभरा देवी मन्दिर र खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज जस्ता गन्तव्यको संरक्षण, स्तरोन्नति र अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धनमा साझा प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ।

यी गन्तव्यलाई विमानस्थलसँग प्रत्यक्ष जोडेर क्षेत्रीय पर्यटन चक्र  विकास गर्ने अवधारणा पनि अघि सारिएको छ।

दलगत रणनीति : शैली फरक, लक्ष्य उस्तै

रास्वपा

संरचनागत सुधारमार्फत प्रतिस्पर्धी पर्यटन अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने लक्ष्य। नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई नियामक र सेवा प्रदायक निकायमा विभाजन गर्ने प्रस्ताव। पाँच वर्षभित्र पर्यटक आगमन र प्रतिव्यक्ति खर्च दोब्बर बनाउने दाबी।

कांग्रेस

१० वर्षभित्र ३० लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्यसहित ‘आरोग्य नेपाल’ अभियान। योग, ध्यान, आयुर्वेद र वेलनेस पर्यटनलाई प्राथमिकता। डिजिटल नोम्याड भिसा र एआई–आधारित बहुभाषिक सेवा प्रणाली लागू गर्ने योजना।

एमाले

‘गन्तव्य नेपाल’ अभियानमार्फत आक्रामक अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डिङ। पाँच वर्षमा पर्यटक आगमन दोब्बर। भिसा प्रक्रिया सरल र आन्तरिक उडान सुरक्षित–प्रतिस्पर्धी बनाउने नीति।

नेकपा

दिगो र पर्यावरणमैत्री पर्यटनमा जोड। ‘डिजिटल टुरिज्म ड्यासबोर्ड’ र एकल डिजिटल पोर्टलमार्फत सेवा एकीकृत गर्ने योजना। जडीबुटी र स्वास्थ्य पर्यटनलाई नयाँ उत्पादनका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य।

राप्रपा

प्राकृतिक, धार्मिक र आरोग्य पर्यटनलाई राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बनाउने एजेन्डा। पदयात्रा अनुमति प्रणाली सरल बनाउने र वैकल्पिक ट्रेकिङ रुट विकास गर्ने प्रतिबद्धता।

मुख्य प्रश्न : पूर्वाधार बन्यो, पर्यटक कहिले ?

विमानस्थल निर्माण भइसके पनि नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान विस्तार, एयरलाइन्स आकर्षण, बजार प्रवर्द्धन र कूटनीतिक पहल प्रभावकारी नभएसम्म लगानीको प्रतिफल सीमित रहने देखिन्छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार विमानस्थल सञ्चालन केवल उडान तालिकाको विषय होइन— यो पर्यटन नीति, गन्तव्य व्यवस्थापन, सेवा गुणस्तर, हवाई सुरक्षामापदण्ड र अन्तर्राष्ट्रिय विश्वसनीयतासँग जोडिएको बहुआयामिक प्रश्न हो।

अब निर्वाचनपछि बन्ने सरकारले ३० अर्बको पूर्वाधारलाई ‘खर्च’बाट ‘कमाइ’मा रूपान्तरण गर्न सक्छ कि सक्दैन— यही नै नेपालको पर्यटन–उड्डयन क्षेत्रको भविष्य निर्धारण गर्ने निर्णायक प्रश्न हुनेछ।