विश्व शान्तिको पदयात्रा लुम्बिनीमा आइपुग्दा : अन्तर्राष्ट्रिय आध्यात्मिक पर्यटनको केन्द्र बन्दै बुद्धभूमि

भियतनामी बौद्ध भिक्षु भन्ते पन्ना काराको नेतृत्वमा रहेको टोली आइतबार बेलहिया नाका हुँदै लुम्बिनी पुगेको हो। टोलीसँगै रहेको ‘अलोका’ नामक कुकुर पनि पर्यटक तथा श्रद्धालुहरूको विशेष आकर्षण बनेको छ। शान्ति र अहिंसाको प्रतीकका रूपमा परिचित अलोकाले विभिन्न मुलुकमा सम्पन्न पदयात्रामा भिक्षुहरूसँग निरन्तर साथ दिएको छ।

पर्यटन विज्ञहरूका अनुसार यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय आध्यात्मिक यात्राले नेपाललाई केवल हिमाल र साहसिक पर्यटनको गन्तव्य मात्र नभई ध्यान, योग, बौद्ध दर्शन र शान्ति पर्यटनको प्रमुख केन्द्रका रूपमा चिनाउन मद्दत पुर्‍याउँछन्।

भिक्षुहरूको टोलीले यसअघि भारतका प्रमुख बौद्ध तीर्थस्थलहरूमा हजारौं किलोमिटर पदयात्रा सम्पन्न गरेको थियो। पछिल्लो चरणमा अमेरिकाको टेक्सासदेखि वासिङ्टनसम्म करिब ३,७०० किलोमिटरको यात्रा गर्दै उनीहरूले विश्व शान्तिको सन्देश फैलाएका थिए। अमेरिका, श्रीलंका, थाइल्यान्ड र भारतका विभिन्न स्थानको भ्रमणपछि उनीहरू बुद्धको जन्मभूमि लुम्बिनी पुगेका हुन्।

लुम्बिनी पुगेपछि टोलीले पवित्र मायादेवी मन्दिरमा पूजा–अर्चना गर्नुका साथै पुष्करिणी पोखरी परिसरमा ध्यान तथा विशेष प्रार्थना कार्यक्रम सञ्चालन गरेको थियो। विश्वका विभिन्न क्षेत्रमा जारी द्वन्द्व र हिंसाबाट प्रभावित मानव समुदायको कल्याणका लागि उनीहरूले शान्ति प्रार्थना गरेका थिए।

भन्ते पन्ना काराले बुद्ध जन्मस्थलको भ्रमण आफ्नो जीवनकै महत्वपूर्ण अनुभव भएको उल्लेख गरे। उनका अनुसार गौतम बुद्धले जन्म लिएको भूमिमा पुगेर विश्व शान्तिको कामना गर्न पाउनु यात्राको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हो। उनले लुम्बिनी केवल धार्मिक स्थल नभई सम्पूर्ण मानवजातिका लागि प्रेरणा, सहिष्णुता र मानवताको केन्द्र भएको बताए।

लुम्बिनी विकास कोष, अन्तर्राष्ट्रिय भिक्षु महासंघ तथा स्थानीय निकायका प्रतिनिधिहरूले यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय भ्रमणले लुम्बिनीको विश्वव्यापी प्रचार–प्रसारमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा ध्यान, आध्यात्मिकता र मानसिक स्वास्थ्यप्रति बढ्दो विश्व चासोका कारण लुम्बिनीमा आध्यात्मिक पर्यटकहरूको आगमन क्रमशः बढिरहेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार विश्वका धेरै मुलुक युद्ध, तनाव र मानसिक असन्तुलनका समस्यासँग जुधिरहेका बेला बुद्धको शान्ति, करुणा र अहिंसाको सन्देश झन् सान्दर्भिक बनेको छ। यही कारणले लुम्बिनी धार्मिक तीर्थस्थल मात्र नभई ‘शान्ति पर्यटन’ को अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्रका रूपमा विकसित हुने सम्भावना बढ्दै गएको छ।

भिक्षुहरूको टोलीले लुम्बिनी भ्रमणपछि काठमाडौं पुगेर विभिन्न उच्चस्तरीय भेटघाट तथा शान्ति संवाद कार्यक्रममा सहभागी हुने कार्यक्रम रहेको छ। उनीहरूको यो यात्राले नेपालको आध्यात्मिक तथा सांस्कृतिक पर्यटनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा थप प्रवर्द्धन गर्ने विश्वास गरिएको छ।