गोरखा । विश्वको आठौँ अग्लो हिमाल मनास्लुमा यस वर्षको शरदकालीन आरोहण सिजन आरोहीहरूले शिखर नचुम्दै टुंगिएको छ। लगातारको वर्षा, हिमपात र तीव्र हावाले आरोहणका लागि आवश्यक मौसमको ‘विन्डो’ नखुलेपछि विभिन्न देशबाट आएका आरोही तथा उनीहरूका सहयोगी टोली आधार शिविरबाट फर्किन थालेका छन्।

आरोहणको मुख्य सिजनमै मौसम प्रतिकूल बनेपछि क्याम्प ३ सम्म पुगेका टोलीसमेत थप जोखिम नलिई तल झरेका छन्। आरोहण कम्पनीहरूले शिखरभन्दा सुरक्षित फिर्तीलाई प्राथमिकता दिँदै यो सिजनको अभियान अन्त्य गर्ने निर्णय गरेका हुन्।

हिमाल चढ्न पुगेकाहरू बाटोमै फर्किए

सातोरी एडभेन्चर्सका फुर्ते शेर्पाका अनुसार प्रतिकूल मौसमका कारण टोली सुरक्षित रूपमा फर्किएको छ। उनका अनुसार हिमाल फेरि पनि त्यहीँ रहने भएकाले जीवनलाई जोखिममा राखेर आरोहण गर्न आवश्यक छैन।

समिट फोर्सका माइल्स शेर्पाका अनुसार तीव्र हावा र निरन्तर हिमपातका कारण आरोहण योजना परिवर्तन गर्नुपरेको हो। क्याम्प १ र २ बाट समेत आरोहीहरू आधार शिविरतर्फ फर्किएका छन्।

आगामी मौसमी प्रणालीका कारण हिमालमा थप हिउँ थुप्रिन सक्ने र हिमपहिरोको जोखिम बढ्न सक्ने अनुमानपछि आरोहण रोकिएको हो।

करिब पाँच सय आरोहीको योजना अधुरै

मनास्लु आरोहणका लागि यस वर्ष विगतको तुलनामा ठूलो संख्यामा आरोही नेपाल आएका थिए। तथ्यांकअनुसार ४९३ जनाले आरोहण अनुमति लिएका थिए। उनीहरूसँगै करिब पाँच सय नेपाली उच्च हिमाली गाइड तथा सहयोगी जनशक्ति पनि मनास्लु क्षेत्रमा पुगेका थिए।

गत वर्ष ४१० जनाले मनास्लु आरोहणको अनुमति लिएका थिए। यस वर्ष आरोहीको संख्या बढेसँगै मनास्लुको पर्यटन तथा पर्वतारोहण व्यवसायमा पनि राम्रो कारोबार हुने अपेक्षा गरिएको थियो।

तर मौसमले साथ नदिएपछि आरोहण कम्पनी, गाइड, भरिया, होटल तथा स्थानीय पर्यटन व्यवसायीको अपेक्षा प्रभावित भएको छ।

आधार शिविरबाटै रित्तिन थालेको मनास्लु

आरोहीहरू फर्किन थालेसँगै मनास्लु आधार शिविर पनि क्रमशः खाली हुँदै गएको छ। क्याम्प ३ सम्म पुगेका आरोहीहरू बेसक्याम्पमा फर्किएपछि सामान समेट्ने र सामागाउँ झर्ने क्रम सुरु भएको छ।

सामागाउँका पर्यटन व्यवसायी वीरबहादुर लामाका अनुसार दुई सातादेखि लगातार पानी परिरहेको छ। मनास्लु क्षेत्रमा सामान्यतया कम वर्षा हुने समयमा लामो समयसम्म पानी परेपछि आरोहण अभियान प्रभावित भएको हो।

बेसक्याम्पबाट फर्किएका आरोहीका कारण सामागाउँका होटलहरूमा केही समय चाप बढेको उनले बताए। केही आरोही मनास्लु सर्किट हुँदै पैदल फर्कने तयारीमा छन् भने धेरैजसो हेलिकोप्टरमार्फत काठमाडौं फर्किने तयारीमा छन्।

‘वेटिङ’मै बित्यो आरोहणको अन्तिम चरण

अमेरिकी आरोही चार्ली एङ्गलका अनुसार मौसमको अवस्था नियाल्दै आरोहीहरू केही समय पर्खिए पनि तत्काल आरोहणका लागि अनुकूल अवस्था बन्ने संकेत देखिएन।

मौसम खुलेर सुरक्षित आरोहणको अवसर नआएपछि आरोहीहरू अब फर्किनुको विकल्पमा पुगेका हुन्। विदेशी आरोहीको भिसा अवधि, गाइड तथा शेर्पाको व्यवस्थापन र आरोहण सामग्री ढुवानीजस्ता कारणले यही सिजनमा पुनः फर्किएर आरोहण गर्ने सम्भावना पनि न्यून रहेको आरोहण व्यवसायीहरूको भनाइ छ।

हिमालको बदलिँदो मौसमले बढाएको चुनौती

मनास्लुजस्ता उच्च हिमाली क्षेत्रमा मौसम केही घण्टामै परिवर्तन हुन सक्छ। हिमपात, हावाको गति, हिमपहिरो र सेराकको अवस्था आरोहणको सुरक्षाका लागि निर्णायक हुन्छ।

यसपटक ठूलो मात्रामा नयाँ हिउँ थपिएपछि माथिल्लो क्षेत्रमा हिमपहिरोको जोखिम बढेको बताइएको छ। विशेषगरी क्याम्प ३ देखि क्याम्प ४ बीचको भागलाई संवेदनशील मानिन्छ।

मनास्लु ८ हजार १६३ मिटर अग्लो छ। प्राविधिक कठिनाइसँगै हिमपहिरोको जोखिमका कारण यसलाई चुनौतीपूर्ण हिमालका रूपमा लिइन्छ।

पर्वतारोहण पर्यटनमा मौसमको अर्को सन्देश

नेपालको पर्वतारोहण पर्यटनका लागि मनास्लु पछिल्ला वर्षमा महत्वपूर्ण गन्तव्य बन्दै आएको छ। आरोहीको संख्या बढेसँगै स्थानीय होटल, यातायात, हेलिकोप्टर सेवा, गाइड, शेर्पा तथा अन्य पर्यटन व्यवसायमा यसको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने गरेको छ।

यस वर्ष भने आरोहीको उल्लेख्य उपस्थिति हुँदाहुँदै पनि शिखर आरोहण हुन सकेन। यसले पर्वतारोहण पर्यटनमा मौसम पूर्वानुमान, जोखिम व्यवस्थापन र सुरक्षित आरोहणका लागि पर्याप्त समय व्यवस्थापनको महत्त्व थप उजागर गरेको छ।

सन् २०२२ मा पनि प्रतिकूल मौसमका कारण मनास्लुका धेरै आरोही शिखरमा पुग्न नसकी फर्किएका थिए।

यसपटक पनि प्रकृतिले आरोहीलाई शिखरभन्दा सुरक्षित यात्राको पाठ पढाएको छ। हिमाल कतै गएको छैन—मनास्लु त्यहीँ छ। अब आरोहीहरूको नजर अर्को सिजनतर्फ हुनेछ।

सायद अर्को वर्ष फेरि भेट हुनेछ—मनास्लुमा।