वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिकका लागि विमानस्थलमै ‘श्रम सहायता डेस्क’ सञ्चालन
काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली श्रमिकलाई थप सहज, सुरक्षित र जानकारीपूर्ण बनाउने उद्देश्यसहित त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल मा ‘श्रम सहायता कक्ष’ सञ्चालनमा ल्याइएको छ। श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले सम्बन्धित निकायहरूको सहकार्यमा उक्त सेवा सुरु गरेको हो।
मन्त्रालयका अनुसार वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिकहरूलाई विमानस्थलमै आवश्यक परामर्श, जानकारी र सहजीकरण उपलब्ध गराउन यो कक्ष स्थापना गरिएको हो। श्रम मन्त्रालयसँगै वैदेशिक रोजगार विभाग र वैदेशिक रोजगार बोर्डको समन्वयमा कक्ष सञ्चालन भइरहेको छ।
श्रमिकको हक–हित संरक्षणलाई प्राथमिकता दिँदै मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट यो सेवा सुरु गरिएको जनाइएको छ। कक्षमा खटिएका कर्मचारीहरूले श्रमिकलाई भिसा प्रक्रिया, टिकट व्यवस्था, ‘फ्रि भिसा–फ्रि टिकट’ प्रावधान, म्यानपावर कम्पनीलाई तिरेको शुल्क, श्रम स्वीकृतिसम्बन्धी विषय लगायतका जानकारी उपलब्ध गराइरहेका छन्।
कक्षमा कार्यरत वैदेशिक रोजगार विभागका शाखा अधिकृत भीमबहादुर बस्नेतका अनुसार श्रमिकहरू कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी सुरक्षित रूपमा विदेश जान सकून् भन्ने उद्देश्यले प्रत्यक्ष परामर्श दिइँदै आएको छ। “हामी श्रमिकसँग उनीहरूले अन्तर्वार्तामा दिएको काम र सम्झौता अनुसार नै विदेश जान लागेका छन् कि छैनन् भनेर सुनिश्चित गर्छौं, कागजात जाँच गर्छौं र कुनै गुनासो भए तत्काल समाधानका लागि पहल गर्छौं,” उनले बताए।
यसका साथै श्रमिकलाई विदेशमा समस्या परेमा सम्बन्धित देशमा रहेको नेपाली दूतावाससँग कसरी सम्पर्क गर्ने भन्नेबारे जानकारी पनि दिइन्छ। दूतावासका सम्पर्क नम्बर उपलब्ध गराउने र समस्या परेको खण्डमा उजुरी गर्ने प्रक्रिया समेत स्पष्ट पार्ने काम कक्षमार्फत भइरहेको छ।
श्रम मन्त्रालयका प्रवक्ता पिताम्बर घिमिरेको संयोजकत्वमा समन्वय समिति गठन गरिएको छ, जसले सेवा प्रभावकारी बनाउने काम गरिरहेको छ। उनका अनुसार कुनै पनि बहानामा श्रमिक ठगिन नदिन र उनीहरूलाई सचेत बनाउने लक्ष्यसहित सहायता कक्ष सञ्चालनमा ल्याइएको हो।
श्रमिकहरूले श्रम स्वीकृति सक्कली–नक्कली हो कि होइन, टिकट र अन्य कागजातबारे जिज्ञासा राख्ने गरेका छन्। यद्यपि, सहायता कक्षको प्रभावकारितामा केही चुनौती पनि देखिएका छन्। विमानस्थलमा यात्रु प्रवेशका दुई फरक मार्ग रहेकाले कक्ष सबै श्रमिकको पहुँचमा पुग्न सकेको छैन। कर्मचारीहरूका अनुसार यदि प्रवेश प्रणाली एकीकृत गरियो भने प्रत्येक श्रमिकसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क गरी आवश्यक जानकारी दिन सहज हुने थियो।
यसैबीच, सहायता कक्षले विदेशबाट ल्याइने नेपाली मृतकको व्यवस्थापनमा समेत सहयोग गर्दै आएको छ। आवश्यक परे निःशुल्क शववाहनको व्यवस्था मिलाउने, सम्पर्क उपलब्ध गराउने तथा भन्सार प्रक्रिया पूरा गराएर परिवारलाई जिम्मा लगाउने काम समेत भइरहेको छ।
समग्रमा, ‘श्रम सहायता कक्ष’ ले वैदेशिक रोजगारीलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ। मन्त्रालयले आगामी दिनमा यसलाई थप व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउँदै लैजाने जनाएको छ।
