गौतम बुद्ध विमानस्थलमा उडान अनिश्चित, भैरहवाको निजी क्षेत्र नयाँ पहलको प्रतीक्षामा

भैरहवा  । रुपन्देहीको भैरहवामा निर्माण गरिएको गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा आएको लामो समय बितिसक्दा पनि नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडानको अभाव कायमै छ। विमानस्थललाई आधार बनाएर होटल, पर्यटन, यातायात तथा अन्य क्षेत्रमा लगानी गरेका व्यवसायी अहिले पुनः सरकारको पहलको प्रतीक्षामा छन्।

राज्यको करिब ३५ अर्ब रुपैयाँ लगानीमा निर्माण भएको विमानस्थलबाट नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान हुन नसक्दा पूर्वाधारको पूर्ण क्षमतामा उपयोग हुन सकेको छैन। विमानस्थल सञ्चालन हुने र लुम्बिनीमा विदेशी पर्यटकको आवागमन बढ्ने अपेक्षामा निजी क्षेत्रले गरेको लगानीबाट पनि अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त हुन नसकेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ।

लगानी बढ्यो, उडान टिकेन

विमानस्थल सञ्चालनमा आउने तयारीसँगै भैरहवा र आसपासका क्षेत्रमा होटल, पर्यटन पूर्वाधार, यातायात तथा सेवा व्यवसायमा निजी क्षेत्रले ठूलो लगानी गरेको थियो।

पर्यटन व्यवसायी तथा नाट्टा लुम्बिनीका पूर्वअध्यक्ष सागर अधिकारीका अनुसार विमानस्थललाई केन्द्रमा राखेर निजी क्षेत्रले गरेको लगानी सरकारी लगानीभन्दा समेत बढी रहेको दाबी छ।

उनका अनुसार नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडानमार्फत लुम्बिनीमा पर्यटकको संख्या बढ्ने अपेक्षामा व्यवसायीले लगानी गरेका थिए। तर विभिन्न समयमा अन्तर्राष्ट्रिय उडान सुरु भए पनि त्यसले निरन्तरता पाउन सकेन।

विगतमा विभिन्न सरकारका प्रधानमन्त्री तथा सम्बन्धित मन्त्रीसमक्ष व्यवसायीले नियमित उडानका लागि पटकपटक आग्रह गरेका थिए। केही विदेशी वायुसेवाले भैरहवाबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान गरे पनि ती उडान लामो समय टिक्न सकेनन्।

नयाँ सरकारसँग निजी क्षेत्रको अपेक्षा

सिद्धार्थ उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष नेत्रप्रसाद आचार्यका अनुसार विमानस्थलमा कम्तीमा एउटा अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवाको नियमित उडान सञ्चालन गर्न सरकारले पहल गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।

पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तनपछि भने निजी क्षेत्रमा नयाँ सरकारबाट विमानस्थल सञ्चालनका लागि पहल हुने अपेक्षा बढेको उनले बताए। व्यवसायीका प्रतिनिधिमण्डलले प्रधानमन्त्रीदेखि संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्रीसम्म भेटेर नियमित उडानको वातावरण बनाउन आग्रह गरिरहेका छन्।

पोखरामा उडान सुरु भएपछि भैरहवामा पनि आशा

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट फ्लाई दुबईले सेप्टेम्बर २३ देखि दुबई–पोखरा दैनिक उडान सुरु गरेपछि भैरहवाका व्यवसायीमा पनि गौतम बुद्ध विमानस्थलबाट नियमित उडानको सम्भावनाबारे चासो बढेको छ।

पश्चिम नेपालका दुई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई नियमित हवाई सञ्जालमा जोड्न सके पर्यटन तथा व्यावसायिक गतिविधि विस्तारमा सहयोग पुग्ने व्यवसायीहरूको धारणा छ।

अहिलेसम्म कति भयो अन्तर्राष्ट्रिय उडान?

गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट हालसम्म ६९ हजार ३७७ यात्रुले अन्तर्राष्ट्रिय सेवा लिएका छन्। यस अवधिमा १ हजार २२२ वटा सेड्युल तथा चार्टर अन्तर्राष्ट्रिय उडान भएका छन्।

ती उडानमार्फत ३१ हजार ९३२ यात्रु नेपाल आएका थिए भने ३७ हजार ४४५ यात्रु नेपालबाट बाहिरिएका थिए।

विमानस्थलबाट पछिल्लोपटक २०२६ मार्च २५ मा थाइ एयर एसियाले बैंकक–भैरहवा र भैरहवा–बैंकक उडान गरेको थियो। उक्त उडानमा बैंककबाट १४ यात्रु भैरहवा आएका थिए भने भैरहवाबाट १०६ यात्रु बैंकक गएका थिए।

त्यसयता भने विमानस्थलमा कुनै अन्तर्राष्ट्रिय उडान भएको छैन।

विमानस्थलका सूचना अधिकारी पवन अग्रहरीका अनुसार तत्कालका लागि नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय उडानको सेड्युल प्राप्त भएको छैन। माथिल्लो तहमा भइरहेको तयारीबारे विमानस्थल प्रशासनलाई समेत पूर्ण जानकारी नभएको उनले बताएका छन्।

छुट र सहुलियत दिँदा पनि समस्या

अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवालाई आकर्षित गर्न सरकारले पार्किङ, इन्धनलगायत क्षेत्रमा विभिन्न छुट तथा सहुलियतको व्यवस्था गरेको छ। तर विमानस्थलबाट अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुले आवश्यक पर्ने सबै सेवा सहज रूपमा प्राप्त गर्न नसकेको व्यवसायीहरूको गुनासो छ।

भिसा सेन्टर, नो अब्जेक्सन लेटर, स्वास्थ्य परीक्षण, बिमा तथा म्यानपावरसम्बन्धी सेवाहरू विमानस्थल आसपास पर्याप्त रूपमा उपलब्ध हुन नसक्दा अन्तर्राष्ट्रिय यात्राका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सेवा प्रणाली अझै सहज बन्न नसकेको उनीहरूको भनाइ छ।

लुम्बिनीको पर्यटनसँग जोडिएको विमानस्थल

गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी नजिकै रहेको विमानस्थललाई नियमित अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सञ्जालमा जोड्न सके विदेशी पर्यटकको आगमन बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

व्यवसायीहरूका अनुसार त्यसको प्रभाव लुम्बिनीको पर्यटनमा मात्र सीमित नरही होटल, यातायात, उद्योग, व्यापार र सेवा क्षेत्रमा समेत पर्न सक्छ। विमानस्थललाई आधार बनाएर लगानी गरिएका निजी क्षेत्रका पूर्वाधारले पनि नियमित उडानबाट प्रत्यक्ष लाभ लिन सक्ने उनीहरूको अपेक्षा छ।

रुपन्देहीबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदहरूले समेत संघीय संसद्मा विमानस्थल सञ्चालनको विषय उठाउँदै आएका छन्। व्यवसायीले ज्ञापनपत्र, छलफल तथा आन्दोलनमार्फत दबाब दिँदै आए पनि नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडानको स्थायी व्यवस्था हुन सकेको छैन।

अब विमानस्थलको धावनमार्ग वा टर्मिनलजस्ता भौतिक पूर्वाधार निर्माणभन्दा पनि नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान सुनिश्चित गर्ने, वायुसेवा आकर्षित गर्ने र यात्रुलाई आवश्यक सेवा एउटै प्रणालीबाट उपलब्ध गराउने विषय निजी क्षेत्रको मुख्य चासो बनेको छ।

लुम्बिनीको पर्यटन सम्भावना, राज्यको ठूलो लगानी र विमानस्थललाई केन्द्रमा राखेर निजी क्षेत्रले गरेको लगानीलाई जोड्ने प्रमुख कडी नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान नै बन्ने देखिन्छ।