कास्की — तिहार र छठको लामो बिदाले कास्कीका ग्रामीण पर्यटकीय गन्तव्यमा चहलपहल बढाएको छ। पोखरा आसपासका घान्द्रुक, सिक्लेस र ल्वाङ गाउँ अहिले आन्तरिक पर्यटकको प्रमुख रोजाइमा परेका छन्। पर्यटकको संख्या बढेसँगै होटल तथा घरबासमा कोठा पाउनसमेत मुस्किल हुन थालेको छ।

अन्नपूर्ण गाउँपालिका–१० र ११ मा पर्ने घान्द्रुकमा तिहारको भोलिपल्टदेखि पर्यटकको आगमन तीव्र भएको छ। पर्यटन व्यवस्थापन समितिका अनुसार अहिले दैनिक करिब ३ हजार ४ सयदेखि ३ हजार ५ सयसम्म पर्यटक घान्द्रुक पुगिरहेका छन्। आवासको माग बढेपछि समितिले पर्यटकलाई भ्रमणअघि नै होटल वा घरबास बुक गर्न आग्रह गरेको छ।

घान्द्रुकमा पुग्ने पर्यटकमध्ये ठूलो हिस्सा नेपाली छन्। भारतीय तथा अन्य विदेशी पर्यटकको आगमन पनि भइरहेको छ। अन्नपूर्ण चक्रीय पदमार्ग, अन्नपूर्ण आधार शिविर र पुनहिल–घोरेपानी क्षेत्रसँग जोडिएको घान्द्रुक प्राकृतिक दृश्य र पदयात्राका लागि लोकप्रिय गन्तव्य हो।

माछापुच्छ्रे तथा अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलाको दृश्य, गुरुङ संस्कार–संस्कृति, परम्परागत गाउँबस्ती र स्थानीय आतिथ्यले घान्द्रुकलाई आकर्षक बनाएको छ। सडक पहुँच विस्तारसँगै पछिल्लो समय छोटो बिदामा घुम्न जाने नेपालीको संख्या पनि बढेको स्थानीय पर्यटन व्यवसायी बताउँछन्। गाउँमा रिसोर्टसहित करिब ८० होटल र ३५ घरबास सञ्चालनमा छन्।

सिक्लेसमा पनि आवास क्षमताभन्दा बढी माग

मादी गाउँपालिका–१ को सिक्लेसमा पनि बिदाको समयमा पर्यटकको चाप बढेको छ। पर्यटक सूचना केन्द्रका अनुसार तिहारको भोलिपल्ट मात्रै १ हजार ३ सय २४ जना पर्यटक सिक्लेस पुगेका थिए।

पर्यटकको संख्या बढेपछि होटल तथा घरबास सञ्चालकलाई माग धान्न कठिन भएको छ। स्थानीय व्यवसायीका अनुसार कतिपय होटलका कोठा अग्रिम बुकिङ भइसकेका छन्।

गुरुङ समुदायको मौलिक संस्कृति, परम्परागत घरबस्ती, ढुङ्गे आँगन, साँघुरा गल्ली र हिमाली दृश्य सिक्लेसका मुख्य आकर्षण हुन्। मादी खोला, हरियाली वनपाखा, गुरुङ सङ्ग्रहालय, शान्ति स्मारक र सिक्लेस पार्कले यहाँको पर्यटकीय अनुभवलाई थप विविध बनाएका छन्।

सिक्लेस–कपुचे–कोरी पदमार्गको विकाससँगै पदयात्राका लागि आउने पर्यटकको संख्या पनि बढ्दै गएको छ। करिब दुई दशकअघि सामुदायिक घरबासबाट सुरु भएको पर्यटन गतिविधि अहिले होटल तथा घरबास व्यवसायमा विस्तार भएको छ।

चियाबारी र गुरुङ संस्कृतिले तान्दै ल्वाङ

माछापुच्छ्रे गाउँपालिका–८ को ल्वाङ गाउँमा पनि तिहारपछि पर्यटकको आगमन बढेको छ। होटल र घरबास भरिन थालेपछि नयाँ पाहुनालाई व्यवस्थापन गर्न चुनौती देखिएको स्थानीय व्यवसायी बताउँछन्।

विसं २०६७ मा सात घरबाट सुरु भएको ल्वाङको सामुदायिक घरबास अहिले २६ घरमा विस्तार भइसकेको छ। यहाँ एक रातमा करिब ४ सय पाहुनालाई आवास दिन सक्ने क्षमता छ।

समुद्र सतहबाट करिब १ हजार ४ सय मिटर उचाइमा रहेको ल्वाङबाट माछापुच्छ्रे र अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलाको सूर्योदय दृश्य हेर्न सकिन्छ। गाउँको माथिल्लो क्षेत्रमा फैलिएको करिब १ हजार २ सय रोपनीको चियाबारी यहाँको विशेष आकर्षण हो।

ल्वाङ पुग्ने पर्यटकले हिमाली दृश्यसँगै गुरुङ संस्कृति, रैथाने परिकार र ग्रामीण जीवनशैलीको अनुभव गर्न पाउँछन्। स्थानीय परिकार तयार गर्ने तरिका, खेतीपाती तथा निगालोबाट डोको र सेखुजस्ता सामग्री बनाउने सीपबारे पनि पर्यटकले प्रत्यक्ष जानकारी लिन सक्छन्।

अन्नपूर्ण आधार शिविर तथा मर्दी पदमार्ग जाने पर्यटकका लागि समेत ल्वाङ विश्राम तथा अनुभवको गन्तव्य बनेको छ। नजिकैका पोखरा क्यानोनिङ र घलेल क्षेत्रले पनि यसको पर्यटन सम्भावना बढाएका छन्।

बढ्दो मागसँगै पूर्वाधारमा दबाब

पोखराबाट सडकमार्फत सहजै पुग्न सकिने भएकाले घान्द्रुक, सिक्लेस र ल्वाङ छोटो बिदामा घुम्न चाहने आन्तरिक पर्यटकका लागि आकर्षक बनेका छन्। प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाली दृश्य, पदयात्रा, मौलिक संस्कृति र घरबासको संयोजनले यी गाउँको पर्यटन विस्तारमा सहयोग पुर्‍याएको छ।

तर पर्यटकको संख्या तीव्र रूपमा बढ्दा आवास, पार्किङ, खानेपानी, फोहोर व्यवस्थापन र अन्य पर्यटन पूर्वाधारमा दबाब बढ्ने अवस्था पनि देखिएको छ। अहिलेको चापले स्थानीय होटल तथा घरबास व्यवसायमा उत्साह थपे पनि आगामी दिनमा पर्यटकको बढ्दो मागअनुसार पूर्वाधार र सेवा क्षमता विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।