रसुवाको डिल्पु कुण्ड : चार हजार पाँच सय मिटरमाथिको अनछुइएको पर्यटकीय गन्तव्य
रसुवा । हिमाली प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक विविधताले सम्पन्न रसुवामा अझै धेरै गन्तव्य पर्यटकको पहुँच र प्रचारको पर्खाइमा छन् । गोसाईंकुण्ड र पार्वतीकुण्डले पर्यटकको ध्यान खिचिरहेका बेला जिल्लाको आमाछोदिङ्मो गाउँपालिकामा रहेको डिल्पु कुण्ड भने नयाँ हिमाली गन्तव्यका रूपमा विकासको सम्भावना बोकेर बसेको छ ।
समुद्री सतहबाट करिब ४ हजार ५५० मिटरको उचाइमा रहेको डिल्पु कुण्ड साञ्जेन हिमालको काखमा अवस्थित छ । स्थानीयवासीले यसलाई पाल्दोर कुण्डका रूपमा पनि चिन्ने गरेका छन् ।
हिमाली स्रोतबाट भरिइरहने कुण्डको सफा र चिसो पानी, वरपरका चट्टानी संरचना, अल्पाइन घाँसेमैदान तथा हिमाली वनस्पतिले यस क्षेत्रको प्राकृतिक आकर्षण बढाएको छ । गर्मीयाममा फुल्ने विभिन्न हिमाली फूल र मौसम खुलेका बेला देखिने हिमशृङ्खलाका दृश्यले डिल्पु कुण्डलाई प्रकृतिप्रेमी र पदयात्रामा रुचि राख्ने पर्यटकका लागि आकर्षक बनाउन सक्छ ।
प्राकृतिक सौन्दर्यसँग जोडिएको धार्मिक आस्था
डिल्पु कुण्डको आकर्षण प्रकृतिमा मात्र सीमित छैन । स्थानीय तामाङ समुदायका लागि यो धार्मिक तथा सांस्कृतिक आस्थासँग जोडिएको स्थल पनि हो ।
लिखित ऐतिहासिक अभिलेख पर्याप्त नभए पनि पुस्तौँदेखि चलिआएका स्थानीय जनश्रुति र परम्पराले कुण्डलाई पवित्रस्थलका रूपमा स्थापित गरेको छ । विशेष अवसर तथा पर्वमा स्थानीयवासी यहाँ पुगेर पूजाआजा र धार्मिक अनुष्ठान गर्ने गर्छन् ।
प्राकृतिक र सांस्कृतिक पक्षको यो संयोजनले डिल्पु कुण्डलाई केवल पदयात्राको गन्तव्य नभई प्रकृति, संस्कृति र धार्मिक पर्यटनलाई एकै ठाउँमा जोड्न सकिने सम्भावित गन्तव्य बनाएको छ ।
चिलिमेदेखि पदयात्रा
डिल्पु कुण्ड पुग्न काठमाडौं हुँदै रसुवाको सदरमुकाम धुन्चे र त्यहाँबाट चिलिमेसम्म सडकमार्ग प्रयोग गर्न सकिन्छ । चिलिमेबाट साञ्जेन क्षेत्र हुँदै पैदल यात्रा गरेर कुण्डसम्म पुग्न सकिन्छ ।
उच्च हिमाली भूगोलका कारण यात्राका क्रममा मौसम र बाटोको अवस्थालाई विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ । स्थानीय भूगोलबारे जानकार पथप्रदर्शकको साथमा यात्रा गर्दा पदयात्रा थप सुरक्षित र सहज हुने स्थानीयको भनाइ छ ।
पदमार्ग र पूर्वाधारमा सुधार आवश्यक
पर्यटकीय सम्भावना उच्च भए पनि डिल्पु कुण्डमा पर्यटकका लागि आवश्यक आधारभूत पूर्वाधार अझै पर्याप्त छैन । पदमार्गमा पर्याप्त संकेतक नहुनु, खानेपानी तथा बासको सुविधा सीमित हुनु र फोहर व्यवस्थापनको उचित प्रणाली नहुनु मुख्य चुनौती हुन् ।
वैशाख–जेठ तथा असोज–कात्तिकमा मौसम तुलनात्मक रूपमा अनुकूल हुने भएकाले यस समयमा पदयात्राका लागि उपयुक्त मानिन्छ । हिउँदमा अत्यधिक चिसो र हिमपातका कारण यात्रा कठिन हुन सक्छ ।
पार्वतीकुण्ड र साञ्जेनसँग जोडेर विकासको प्रस्ताव
रसुवा नुवाकोट पर्यटन समाजका अध्यक्ष बलराम न्यौपानेले डिल्पु कुण्डलाई पार्वतीकुण्ड र साञ्जेन क्षेत्रका अन्य प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक स्थलसँग जोडेर एकीकृत पदमार्ग विकास गर्नुपर्ने बताए ।
उनका अनुसार पदमार्ग सुधार, आधारभूत पूर्वाधार निर्माण र प्रभावकारी प्रचारप्रसार गर्न सके डिल्पु कुण्डमा स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकको आकर्षण बढाउन सकिन्छ । यसले पर्यटकको बसाइ लम्ब्याउनुका साथै स्थानीय रोजगारी र आयआर्जनका अवसरसमेत विस्तार गर्ने उनको भनाइ छ ।
स्थानीय तहको प्राथमिकतामा डिल्पु कुण्ड
आमाछोदिङ्मो गाउँपालिकाका अध्यक्ष बुचुङ तामाङले गाउँपालिकाभित्र रहेका ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्रको संरक्षण र प्रवर्द्धनलाई प्राथमिकतामा राखिएको बताए ।
उनका अनुसार डिल्पु कुण्डको प्राकृतिक र सांस्कृतिक पहिचान जोगाउँदै पदमार्ग व्यवस्थित गर्ने, आवश्यक संकेत बोर्ड राख्ने र आधारभूत पूर्वाधार विकास गर्ने योजना अघि बढाइनेछ ।
डिल्पु कुण्डलाई व्यवस्थित रूपमा पर्यटन सञ्जालमा जोड्न सके रसुवाको चर्चित गन्तव्यको सूची थप फराकिलो बन्न सक्छ । गोसाईंकुण्ड र पार्वतीकुण्डपछि नयाँ हिमाली अनुभव खोज्ने पर्यटकका लागि डिल्पु कुण्ड आकर्षणको अर्को केन्द्र बन्न सक्ने सम्भावना छ ।
