नेपाली साहसलाई विश्वको शिखरसम्म पुर्याउने आरोही निम्स
काठमाडौं । विश्व पर्वतारोहणको इतिहासमा केही नाम यस्ता हुन्छन्, जसले केवल शिखर चुम्दैनन्, सम्पूर्ण सोच र सम्भावनाको सीमासमेत परिवर्तन गरिदिन्छन्। निर्मल पुर्जा त्यस्तै व्यक्तित्व हुन्। ‘निम्सदाइ’का रूपमा परिचित उनले नेपाली पर्वतारोहणलाई नयाँ उचाइमा मात्र पुर्याएनन्, विश्व पर्यटनमा नेपालको छविलाई पनि अभूतपूर्व रूपमा स्थापित गरे।
उहाँको जीवन केवल कीर्तिमानको कथा होइन, साहस, नेतृत्व, अनुशासन र असम्भवलाई चुनौती दिने आत्मविश्वासको प्रतीक हो। संसारका हजारौं पर्वतप्रेमीलाई नेपालतर्फ आकर्षित गराउने प्रेरणादायी व्यक्तित्वका रूपमा निम्स पुर्जाको योगदान दीर्घकालसम्म स्मरणीय रहनेछ।
सामान्य गाउँदेखि विश्व चर्चित आरोहीसम्म
म्याग्दीको दाना गाउँमा जन्मिएका निम्स पुर्जाको यात्रा सामान्य परिवेशबाट सुरु भयो। युवावस्थामा बेलायती गोर्खा सैनिक बनेपछि उनले कठोर सैनिक जीवनबाट शारीरिक तथा मानसिक क्षमता विकास गरे। पछि बेलायती नौसेनाको विशेष फौज ‘स्पेसल बोट सर्भिस (SBS)’ मा पुग्ने पहिलो गोर्खा बनेर उनले आफ्नो असाधारण क्षमता प्रमाणित गरे।
सैन्य जीवनले दिएको अनुशासन र कठिन परिस्थितिसँग जुध्ने क्षमताले नै उनलाई विश्वका सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण हिमालहरूमा सफल बनायो।
पर्वतारोहणमा नयाँ इतिहास
सन् २०१९ मा उनले सुरु गरेको ‘प्रोजेक्ट पोसिबल’ आधुनिक पर्वतारोहणकै सबैभन्दा साहसिक अभियानमध्ये एक मानिन्छ। विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ वटै हिमाल सात महिनाभित्र आरोहण गर्ने लक्ष्य धेरैका लागि असम्भव थियो।
तर निम्स पुर्जाले मात्र ६ महिना ६ दिनमै सबै १४ शिखर आरोहण गरेर दशकौं पुरानो विश्व कीर्तिमान तोडे। यो उपलब्धिले नेपाली पर्वतारोहीको क्षमता विश्वसामु नयाँ रूपमा प्रस्तुत गर्यो।
केटुमा नेपाली इतिहास
सन् २०२१ मा जाडोयाममा पहिलो पटक केटु हिमाल सफलतापूर्वक आरोहण गर्ने नेपाली टोलीको नेतृत्व पनि निम्स पुर्जाले गरे। संसारकै कठिन मानिने यो अभियानले नेपाली आरोहीहरूको सामूहिक क्षमता र नेतृत्वलाई विश्वभर चर्चामा ल्यायो।
शिखर नजिक पुगेर सबै नेपाली आरोहीले राष्ट्रिय गान गाएपछि एकसाथ अन्तिम पाइला चालेको दृश्य विश्व पर्वतारोहण इतिहासकै अविस्मरणीय क्षण बनेको थियो।
पर्यटनका लागि ठूलो योगदान
निम्स पुर्जाका कीर्तिमानले केवल पर्वतारोहणलाई मात्र होइन, नेपालको साहसिक पर्यटनलाई पनि नयाँ ऊर्जा दियो। उनका सफलतापछि नेपाल विश्वभरका साहसिक पर्यटकका लागि अझ आकर्षक गन्तव्यका रूपमा चर्चित बन्यो।
उनको वृत्तचित्र, सार्वजनिक प्रस्तुति र अन्तर्राष्ट्रिय अभियानहरूले नेपालको हिमाली पर्यटनलाई प्रभावकारी रूपमा प्रवर्द्धन गरे। विदेशी सञ्चारमाध्यममा नेपालका हिमाल, नेपाली गाइड र शेर्पाहरूको योगदान व्यापक रूपमा चर्चामा आयो।
शेर्पा समुदायको पहिचानका लागि आवाज
दशकौंसम्म विदेशी आरोहीहरूको सफलतापछि पर्दा पछाडि रहने नेपाली शेर्पा र पर्वत मार्गनिर्देशकहरूको योगदानलाई विश्वले पर्याप्त महत्व दिएको थिएन।
निम्स पुर्जाले प्रत्येक सफलतामा आफ्ना नेपाली सहकर्मीलाई अगाडि राखे। उनले हिमाल जित्नु व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा टोलीको सामूहिक सफलता भएको सन्देश दिए। यसले नेपाली पर्वतकर्मीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठा अझ उचो बनायो।
हिमाल संरक्षणमा सक्रियता
आरोहणसँगै उनले हिमाली वातावरण संरक्षणलाई पनि प्राथमिकता दिए। विभिन्न सफाइ अभियानमार्फत सगरमाथा, केटु लगायतका हिमालबाट टनौं फोहोर संकलन गरियो।
यसले दिगो पर्वतीय पर्यटन र जिम्मेवार आरोहण संस्कृतिको सन्देश फैलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको मानिन्छ।
साहसिक यात्राको अमिट छाप
हिमाल आफैंमा जोखिमको अर्को नाम हो। त्यहाँ प्रकृतिको नियम बाहेक कसैको नियन्त्रण चल्दैन। यस्ता कठिन परिस्थितिमा निम्स पुर्जाले बारम्बार असम्भवजस्ता चुनौती पार गर्दै नयाँ इतिहास रचे।
उहाँको जीवनले एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ—सीमा धेरैजसो मानिसको सोचमा हुन्छ, क्षमतामा होइन। नेपाली साहस, नेतृत्व र दृढ इच्छाशक्तिलाई विश्वको सर्वोच्च शिखरसम्म पुर्याउने यात्राका कारण निम्स पुर्जाको नाम पर्वतारोहण, पर्यटन र नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचानसँग सधैं जोडिएर रहनेछ।
