स्याङ्जा । तीन वर्षमा निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको स्याङ्जाको दामाचौर र पाल्पाको रामपुर जोड्ने कालीगण्डकीमाथिको मोटरेबल पुल १५ वर्षपछि सञ्चालनका लागि तयार भएको छ। लामो समय अलपत्र रहेको यो पुल पूरा भएसँगै गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशबीचको सडक सम्पर्कसँगै पर्यटन आवागमन विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।

चापाकोट नगरपालिका–८ दामाचौर र रामपुर नगरपालिका–६ जोड्ने १८१.६९ मिटर लामो र ११ मिटर चौडा पुलले कालीगण्डकी करिडोरका विभिन्न पर्यटकीय गन्तव्यलाई जोड्ने पूर्वाधारका रूपमा महत्व राख्नेछ। तीन स्पानमा निर्माण गरिएको पुल अब स्याङ्जा–पाल्पा आवागमनका लागि महत्वपूर्ण वैकल्पिक मार्ग बन्नेछ।

सडक डिभिजन कार्यालय पाल्पाका अनुसार पुल निर्माणका लागि २०६८ असार २६ गते एमएस इलाइट एसबिए जेभीसँग रु. १५ करोड ६८ लाख १३ हजार २६६ मा सम्झौता भएको थियो। तर प्रारम्भिक डिजाइनमा देखिएको प्राविधिक समस्याका कारण आयोजना लामो समय रोकियो।

सुरुमा वेल फाउन्डेसनमा आधारित डिजाइनअनुसार पुल निर्माण थालिएको थियो। नदीका दुवै किनारका पिल्लर बने पनि बीच भागमा १५ मिटर गहिराइसम्म संरचना लैजाने क्रममा करिब पाँच मिटरमै चट्टान भेटिएपछि निर्धारित डिजाइनअनुसार काम अघि बढ्न सकेन।

त्यसपछि पुल महाशाखाले २०७८ मा डिजाइन परिवर्तन गरी वेल फाउन्डेसनको सट्टा पाइल फाउन्डेसनबाट पुल निर्माण गर्ने निर्णय गरेको थियो। नयाँ डिजाइन स्वीकृत भएपछि निर्माणले गति लिएको हो।

लामो समयपछि पुल पूरा हुँदा यसको लागत पनि बढेको छ। डिजाइन परिवर्तनका कारण लागत २२.०५ प्रतिशतले वृद्धि भई भ्याटसहित रु. २१ करोड ६२ लाख ६१ हजार ३६८ पुगेको छ।

पर्यटनका दृष्टिले भने पुलको उपयोगिता अझ फराकिलो देखिन्छ। पुल सञ्चालनमा आएपछि स्याङ्जा र पाल्पाका स्थानीय बजार तथा ग्रामीण क्षेत्रबीचको पहुँच सहज हुनुका साथै कालीगण्डकी क्षेत्रका धार्मिक, प्राकृतिक तथा साहसिक पर्यटन गन्तव्यमा सडक पहुँच विस्तार गर्न सहयोग पुग्नेछ।

विशेषगरी भारततर्फबाट ज्याग्दी खोला हुँदै आँधीखोला करिडोर, पर्वत र त्यसपछि मुस्ताङको मुक्तिनाथसम्म पुग्ने पर्यटकीय यात्रालाई यो पुलले थप सहज बनाउन सक्छ। कालीगण्डकी क्षेत्रलाई आधार बनाएर नदी, धार्मिक स्थल, पहाडी बस्ती र ग्रामीण जीवनशैलीलाई जोडेर पर्यटन प्याकेज विकास गर्नसमेत पूर्वाधारले आधार तयार गर्नेछ।

पुलले रामपुर–चापाकोट क्षेत्रलाई केवल स्थानीय यातायातको सम्पर्कमा सीमित नराखी दक्षिणबाट आउने पर्यटकलाई कालीगण्डकी करिडोर हुँदै पहाडी तथा हिमाली गन्तव्यतर्फ लैजाने वैकल्पिक मार्गका रूपमा विकास गर्ने सम्भावना पनि बढाएको छ।

तर पुल बनेसँगै पर्यटन लाभ स्वतः प्राप्त हुने छैन। सडकको गुणस्तर, संकेत बोर्ड, विश्रामस्थल, होटल तथा होमस्टे, खानेपानी, सरसफाइ र पर्यटकीय गन्तव्यको प्रचारमा समानान्तर सुधार आवश्यक हुनेछ। स्थानीय तह र पर्यटन व्यवसायीले पुललाई केन्द्रमा राखेर नयाँ पर्यटन रुट तथा प्याकेज विकास गर्न सकेमा १५ वर्ष लगाएर बनेको यो पूर्वाधार स्थानीय अर्थतन्त्रका लागि दीर्घकालीन अवसर बन्न सक्छ।

यसरी, लामो समय ढिलाइ र लागत वृद्धिको कथा बोकेको दामाचौर–रामपुर पुल अब कालीगण्डकी क्षेत्रको पर्यटन तथा आर्थिक सम्पर्क विस्तार गर्ने नयाँ आधार बन्ने चरणमा पुगेको छ।