सगरमाथामा ड्रोनको उडान बढ्दै, जोखिमपूर्ण भारी बोकाइमा मानवीय श्रम घट्दै
ड्रोन प्रयोग गरेर सगरमाथाको क्याम्प-१ बाट आधारशिविरमा फोहोर ढुवानी गरिँदै । तस्बिर सौजन्य : एयरलिफ्ट टेक्नोलोजी
काठमाडौं । विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथामा यस वर्ष नयाँ प्रविधिको प्रभाव स्पष्ट देखिएको छ। खुम्बु आइसफलजस्तो अत्यन्त जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा भारी सामान ढुवानीका लागि ड्रोनको प्रयोग बढेपछि शेर्पा पथप्रदर्शकहरूको श्रम र ज्यानको जोखिम दुवै घट्न थालेका छन्।
विगतमा आधार शिविरबाट क्याम्प–१ र क्याम्प–२ सम्म अक्सिजन सिलिन्डर, खाद्यान्न तथा अन्य सामग्री पुर्याउन पथप्रदर्शकहरूले घण्टौंसम्म जोखिमपूर्ण यात्रा गर्नुपर्थ्यो। तर अहिले तीमध्ये धेरै सामग्री केही मिनेटमै ड्रोनमार्फत पुर्याउन सम्भव भएको छ। यसले खुम्बु आइसफलमा हुने आवतजावतको संख्या उल्लेखनीय रूपमा घटाएको छ।
सगरमाथा क्षेत्रमा कार्यरत गाइडहरूका अनुसार ड्रोनले विशेष गरी भारी सामग्री ढुवानीको काम सहज बनाएको छ। पहिले दिनभर लाग्ने काम अहिले छोटो समयमा सम्पन्न हुन थालेको छ। यसले आरोहण व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाएको छ भने दुर्घटनाको सम्भावना पनि कम गरेको छ।
ड्रोन प्रविधिले केवल सामग्री ढुवानीमा मात्र होइन, हिमपहिरो तथा अस्थिर हिम संरचनाको निगरानीमा पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यस वर्ष खुम्बु आइसफल क्षेत्रमा रहेको ठूलो हिउँको ढिस्कोको अवस्थाबारे निरन्तर निगरानी गर्न ड्रोन प्रयोग गरिएको थियो, जसले सुरक्षित मार्ग निर्धारणमा सहयोग पुर्याएको थियो।
वातावरणीय संरक्षणमा पनि ड्रोन उपयोगी सावित भएको छ। क्याम्प–१ लगायतका उच्च शिविरबाट ठूलो परिमाणमा फोहोर आधार शिविरसम्म ल्याउन ड्रोनको प्रयोग गरिएको छ। हिमाली क्षेत्रमा बढ्दो प्रदूषण नियन्त्रणका लागि यो प्रविधि प्रभावकारी माध्यमका रूपमा देखिएको छ।
यद्यपि, ड्रोनको विस्तारसँगै शेर्पा तथा उच्च हिमाली कामदारहरूको रोजगारीमा असर पर्न सक्ने चिन्ता पनि उठेको छ। तर अधिकांश गाइडहरू भने ड्रोनलाई प्रतिस्पर्धी नभई सहयोगी उपकरणका रूपमा हेर्छन्। उनीहरूका अनुसार आरोहीलाई मार्गदर्शन गर्ने, उद्धार तथा माथिल्ला शिविरहरूमा हुने जटिल कामहरू अझै पनि मानवीय दक्षतामै निर्भर छन्।
यसबीच विदेशी ड्रोन कम्पनीहरू पनि सगरमाथामा आफ्नो प्रविधि परीक्षण गर्न इच्छुक देखिएका छन्। यसले आगामी दिनमा हिमाली पर्यटन क्षेत्रमा प्रविधिको प्रयोग अझ तीव्र हुने संकेत दिएको छ।
सगरमाथा आरोहण इतिहासमा शेर्पाहरूको साहस र योगदान अतुलनीय मानिन्छ। अब आधुनिक प्रविधिको सहायताले उनीहरूको काम थप सुरक्षित बन्दै जाँदा, सगरमाथा क्षेत्रमा नयाँ युगको सुरुवात भएको अनुभूति हुन थालेको छ।
ड्रोन प्रयोग गरेर सगरमाथाको क्याम्प-१ बाट आधारशिविरमा फोहोर ढुवानी गरिँदै । तस्बिर सौजन्य : एयरलिफ्ट टेक्नोलोजी
