काठमाडौंको यातायातमा नयाँ आयाम, कलंकी–वसुन्धरा चक्रपथ विस्तारको डिजाइन स्वीकृत
काठमाडौं । राजधानीको प्रमुख प्रवेशद्वारलाई थप व्यवस्थित र आधुनिक बनाउने लक्ष्यसहित कलंकी–वसुन्धरा चक्रपथ विस्तार आयोजनाको विस्तृत डिजाइन स्वीकृत भएको छ। चीन सरकारको अनुदान सहयोगमा निर्माण हुने यस परियोजनाले सडक पूर्वाधार मात्र होइन, काठमाडौं आउने आन्तरिक तथा विदेशी पर्यटकको यात्रालाई पनि सहज, सुरक्षित र द्रुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
८.२ किलोमिटर लामो सडक विस्तार योजनाअन्तर्गत माछापोखरी–गोंगबु बसपार्क खण्डमा विष्णुमती नदीमाथि ५६० मिटर लामो ओभरपास निर्माण हुनेछ। त्यससँगै दायाँ–बायाँ दुई–दुई लेनका नयाँ पुल पनि निर्माण गरिनेछन्। नेपाल सरकारले चिनियाँ पक्षले तयार पारेको डिजाइन स्वीकृत गरेपछि लामो समयदेखि रोकिएको आयोजना कार्यान्वयन चरणमा प्रवेश गरेको हो।
सडक विभागका प्राविधिक टोलीले चीनमा पुगेर विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) मा सहमति जनाएसँगै अब चीन सरकारले निर्माण कम्पनी छनोट गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउनेछ। वर्षायामपछि निर्माण कार्य सुरु गर्ने तयारी गरिएको छ।
पर्यटकको पहिलो अनुभव सुधार गर्ने पूर्वाधार
कलंकी काठमाडौं प्रवेश गर्ने सबैभन्दा व्यस्त नाकामध्ये एक हो। पश्चिम नेपाल, लुम्बिनी, पोखरा, चितवन तथा अन्य प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यबाट राजधानी आउने अधिकांश पर्यटक यही मार्ग प्रयोग गर्छन्। सडक विस्तारपछि विमानस्थल, ठमेल, स्वयम्भू, नयाँ बसपार्क तथा अन्य पर्यटकीय क्षेत्रसम्म पुग्ने यात्रा समय छोटिने विश्वास गरिएको छ।
गोंगबु नयाँ बसपार्क हुँदै काठमाडौं प्रवेश गर्ने विदेशी तथा आन्तरिक पर्यटकले अहिले भोग्दै आएको ट्राफिक जाम, साँघुरा सडक र अव्यवस्थित यातायात व्यवस्थामा पनि उल्लेखनीय सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ।
पैदल यात्रु र शहरी पर्यटनलाई प्राथमिकता
नयाँ डिजाइनमा पैदल यात्रुको सुविधालाई विशेष महत्व दिइएको छ। सडकको दुवैतर्फ २.७५ मिटर चौडा फुटपाथ निर्माण हुनेछ भने सीतापाइला, ढुंगेधारा, गंगाहल र ग्रिनसिटी अस्पताल क्षेत्रमा चारवटा आकाशे पुल निर्माण गरिनेछ। यसले पर्यटकसहित पैदल यात्रुको आवागमनलाई थप सुरक्षित बनाउनेछ।
सडक विस्तारसँगै ११ स्थानमा आधुनिक बस स्टप निर्माण हुने भएकाले सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्ने यात्रु र पर्यटकलाई समेत सहज हुनेछ।
आधुनिक चक्रपथको स्वरूप
स्वीकृत डिजाइनअनुसार सडक आठ लेनको हुनेछ। प्रत्येक लेन ३.५ मिटर चौडा रहनेछ भने बीचमा तीन मिटरको मेडियन निर्माण गरिनेछ। सडकमा प्रतिघण्टा ५० किलोमिटरको डिजाइन गति निर्धारण गरिएको छ। साथै १३ वटा कल्भर्ट, नयाँ पुल र ओभरपासले ट्राफिक व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।
चीनको अनुदानमा अघि बढ्दै आयोजना
कलंकी–वसुन्धरा खण्ड चीन सरकारको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा निर्माण हुन लागेको हो। यसअघि कोटेश्वर–कलंकी चक्रपथ पनि चिनियाँ सहयोगमै विस्तार गरिएको थियो। दोस्रो चरणको यो आयोजना सन् २०१८ मा नेपाल–चीनबीच भएको समझदारीअनुसार अघि बढेको भए पनि साइट क्लियरेन्स, कोभिड–१९ महामारी तथा कर छुटसम्बन्धी प्रक्रियाका कारण लामो समय रोकिएको थियो।
सरकारले आवश्यक कर छुटको व्यवस्था गरेपछि र हालै नेपाल–चीनबीच सहयोगसम्बन्धी औपचारिक सम्झौता सम्पन्न भएपछि आयोजना निर्माणतर्फ अघि बढेको हो। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार परियोजनामा करिब ५६७.१३ मिलियन चिनियाँ युआन (करिब १२ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ) खर्च हुनेछ।
सडक विस्तार सम्पन्न भएपछि काठमाडौंको यातायात व्यवस्थापनमा सुधार आउनुका साथै राजधानीको पर्यटन अनुभव पनि थप सहज, सुरक्षित र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरअनुकूल बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, नयाँ बसपार्क, ठमेल, स्वयम्भू र काठमाडौं उपत्यकाका अन्य प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यबीचको आवागमन अझ प्रभावकारी हुने विश्वास गरिएको छ।
