रसुवा । बाढीका कारण केही समय प्रभावित बनेको रसुवाको प्रमुख धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्य गोसाइँकुण्डमा पर्यटकको आवागमन पुनः बढ्न थालेको छ। सडक तथा पदमार्गमा भएको क्षति क्रमशः सुधार हुँदै गएपछि आन्तरिक तथा विदेशी पर्यटकसँगै तीर्थयात्री र पदयात्रीको चहलपहल बढेको हो।

गत भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीले सडक र पदमार्गमा क्षति पुर्‍याएपछि गोसाइँकुण्डको पर्यटन गतिविधि प्रभावित भएको थियो। यातायात तथा पैदल आवागमनमा कठिनाइ हुँदा होटल, पथप्रदर्शक, यातायात व्यवसायी र स्थानीय पसलको कारोबारसमेत घटेको थियो। अहिले बाटोघाटो सहज बन्दै गएपछि पर्यटन व्यवसायले विस्तारै गति लिन थालेको स्थानीयको भनाइ छ।

गोसाइँकुण्ड गाउँपालिकाका अध्यक्ष कैसाङ नुर्पु तामाङका अनुसार पर्यटकको संख्या बढेसँगै पर्यटनमा निर्भर स्थानीय व्यवसायीलाई राहत पुग्न थालेको छ। गाउँपालिकाले पदमार्ग मर्मत, पर्यटकको सुरक्षा र आवागमन सहज बनाउन सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिरहेको छ।

लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जका सूचना अधिकारी एवं संरक्षण अधिकृत गणेशप्रसाद तिवारीले पनि बाढीपछि प्रभावित बनेको आवागमन सामान्य बन्दै गएसँगै गोसाइँकुण्ड क्षेत्रमा पर्यटक आउन थालेको बताए। उनका अनुसार धार्मिक पर्यटनसँगै प्राकृतिक दृश्यावलोकन र पदयात्राका लागि पनि यस क्षेत्रको आकर्षण कायम छ।

स्थानीय होटल व्यवसायी सन्तोष घलेका अनुसार पछिल्लो समय विशेषगरी युवापुस्ताका आन्तरिक पर्यटक गोसाइँकुण्ड पुग्ने क्रम बढेको छ। विगतमा जनैपूर्णिमा र गङ्गादशहराका बेला मात्र ठूलो चहलपहल हुने भए पनि पछिल्ला वर्षमा अन्य समयमा समेत पदयात्री र घुमफिरका लागि आउने पर्यटकको संख्या बढ्दै गएको उनको भनाइ छ।

उनका अनुसार पदमार्गको दीर्घकालीन सुधार, सञ्चार सेवा, खानेपानी, आवास तथा अन्य आधारभूत पूर्वाधारमा थप लगानी गर्न सके गोसाइँकुण्डलाई वर्षैभरि चल्ने पर्यटन गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिन्छ। यसबाट स्थानीयस्तरमा रोजगारी र आम्दानीका अवसरसमेत विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।

धार्मिक आस्था र हिमाली प्रकृतिको संगम

समुद्री सतहबाट करिब ४ हजार ३८० मिटर उचाइमा रहेको गोसाइँकुण्ड धार्मिक आस्था र हिमाली प्राकृतिक सौन्दर्यका कारण नेपालका चर्चित गन्तव्यमा पर्छ। लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र रहेको यो कुण्ड गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–६ मा अवस्थित छ।

हिन्दू र बौद्ध धर्मावलम्बीका लागि समान रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने गोसाइँकुण्डमा वर्षभरि तीर्थयात्री र पर्यटक पुग्ने गरेका छन्। हिन्दू धार्मिक मान्यताअनुसार भगवान् शिवले त्रिशूल प्रहार गरी पानी निकालेपछि गोसाइँकुण्ड बनेको विश्वास गरिन्छ।

गोसाइँकुण्ड वरपर भैरवकुण्ड, सरस्वतीकुण्ड, सूर्यकुण्ड, चन्द्रकुण्ड, दूधकुण्ड र गणेशकुण्डलगायतका हिमाली ताल तथा कुण्ड छन्। त्यसैले धार्मिक यात्रासँगै प्रकृति र पदयात्रामा रुचि राख्ने पर्यटकका लागि पनि यो क्षेत्र आकर्षक गन्तव्य बनेको छ।

संस्कृति र जैविक विविधताले थप आकर्षण

गोसाइँकुण्डको पर्यटन केवल धार्मिक यात्रामा सीमित छैन। आसपासको तामाङ संस्कृति, स्थानीय जीवनशैली, ऐतिहासिक अमरसिंह गुफा र हिमाली भू-दृश्यले पर्यटकलाई थप आकर्षित गर्छन्।

यस क्षेत्रमा हिमचितुवा, रातो हाब्रे, कस्तुरी मृग तथा हिमाली थारलगायतका वन्यजन्तु पाइन्छन्। लालीगुराँस, सुनाखरीलगायत हिमाली वनस्पतिले पदयात्रालाई थप रमणीय बनाउँछन्।

गोसाइँकुण्ड क्षेत्र सन् २००७ मा रामसार सूचीमा समेत सूचीकृत भएको हो। यसले क्षेत्रको धार्मिक महत्त्वसँगै पारिस्थितिकीय महत्त्वलाई पनि उजागर गर्छ।

वर्षैभरि पर्यटन विस्तारको सम्भावना

गोसाइँकुण्डलाई लाङटाङ, हेलम्बु तथा तामाङ सम्पदा पदमार्गसँग जोडेर पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न सकिने सम्भावना छ। विशेषगरी गङ्गादशहरा र जनैपूर्णिमामा ठूलो संख्यामा तीर्थयात्री पुग्ने भए पनि अन्य समयमा पदयात्रा, प्रकृति अवलोकन र सांस्कृतिक पर्यटनका लागि गन्तव्यलाई प्रवर्द्धन गर्न सकिने स्थानीयको धारणा छ।

बालाचतुर्दशीमा समेत यहाँ धार्मिक गतिविधि हुने गर्छ। सडक र पदमार्गको नियमित मर्मत, सुरक्षित पदयात्रा, सञ्चार सुविधा र पर्यटकीय पूर्वाधारलाई प्राथमिकता दिन सके गोसाइँकुण्डको पर्यटन सिजनलाई केही पर्वमा सीमित नराखी वर्षभरि विस्तार गर्न सकिने देखिन्छ।

बाढीपछिको अवरोध हट्दै जाँदा पुनः बढ्न थालेको पर्यटक चहलपहलले गोसाइँकुण्डको पर्यटनमा नयाँ आशा जगाएको छ। अब प्राकृतिक तथा धार्मिक सम्पदाको संरक्षणसँगै सुरक्षित र दिगो पर्यटन विकासमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।