काठमाडौं । नेपालको हिमाली पर्यटनप्रति विदेशी आरोहीको आकर्षण बढ्दै गएको छ। सन् २०२६ को शरद् ऋतुमा नेपालका विभिन्न हिमाल आरोहणका लागि ७१ देशका एक हजार ९८ आरोहीले अनुमति लिएका छन्। पर्यटन विभागका अनुसार ३१ हिमाल आरोहणका लागि १३० टोलीले अनुमति प्राप्त गरेका हुन्।

विभागका सूचना अधिकारी सुरज घिमिरेका अनुसार अनुमति लिनेमा ८३३ पुरुष र २६५ महिला आरोही छन्। उनीहरूलाई आरोहण अनुमति दिएबापत सरकारले २८ करोड २४ लाख १४ हजार ५६ रुपैयाँ रोयल्टी संकलन गरेको छ।

मनास्लु आरोहणमा सबैभन्दा बढी आकर्षण

यस शरद् ऋतुमा आरोहीको सबैभन्दा बढी आकर्षण आठ हजार १६३ मिटर अग्लो मनास्लु हिमालमा देखिएको छ। मनास्लु आरोहणका लागि ४३ टोलीका ५०० जनाले अनुमति लिएका छन्। तीमध्ये ३७३ पुरुष र १२७ महिला छन्। मनास्लुबाट मात्रै सरकारले २२ करोड ५८ लाख ५७ हजार १८९ रुपैयाँ रोयल्टी प्राप्त गरेको विभागले जनाएको छ।

त्यस्तै, धौलागिरि–१ आरोहणका लागि छ टोलीका ३७ जनाले अनुमति लिएका छन्। यसबाट ८४ लाख ७३ हजार ६५० रुपैयाँ रोयल्टी संकलन भएको छ। मकालु हिमाल आरोहणका लागि भने एक टोलीका तीन जनाले अनुमति लिएका छन्, जसबाट छ लाख ८८ हजार ५० रुपैयाँ राजस्व प्राप्त भएको छ।

हिम्लुङ हिमाल आरोहणका लागि नौ टोलीका ९४ जनाले अनुमति लिँदा ५७ लाख ८८ हजार ९६० रुपैयाँ रोयल्टी संकलन भएको छ। यसैगरी, आमादब्लम हिमाल आरोहणका लागि १६ टोलीका १७८ जनाले अनुमति लिएका छन्। उक्त हिमालबाट दुई करोड ७३ लाख १५ हजार ५०० रुपैयाँ राजस्व प्राप्त भएको विभागले जनाएको छ।

चीन, अमेरिका र युरोपेली देशका आरोही बढी

नेपालका हिमाल आरोहण गर्न अनुमति लिने विदेशीमध्ये चिनियाँ नागरिकको संख्या सबैभन्दा बढी छ। विभागका अनुसार चीनबाट १३२ जना आरोहीले अनुमति लिएका छन्। त्यसपछि रसियाका ९६, अमेरिकाका ९४, फ्रान्सका ९३ र बेलायतका ७४ जना छन्।

अन्य देशबाट अनुमति लिनेमा पोल्यान्डका २९, स्विट्जरल्यान्डका २८, इटालीका २८, जापानका २८, भारतका २२, स्पेनका २१ र नेपालका २६ जना आरोही रहेका छन्।

यस सिजनमा पुथा हिउँचुली, डाङ्गा हिउँचुली, बरुणत्से, गङ्गापूर्णा पश्चिम (लाङचेनेल), थोरोङ पिक, नोर्बु खाङ, अन्नपूर्ण–४, चाम्लाङ, लमजुङ हिमाल, पुमोरी, सारिबुङ, थापा पिक (धाम्पुस), पोखर खाङ, अर्दाङ र पेरीलगायत हिमालका लागि पनि आरोहण अनुमति जारी गरिएको छ।

२८ करोडभन्दा बढी रोयल्टी संकलन

पर्यटन विभागले यस शरद् ऋतुमा हिमाल आरोहणका लागि जारी गरेको अनुमतिबाट १८ लाख ५४ हजार ९५९ अमेरिकी डलर बराबरको रोयल्टी संकलन गरेको छ। नेपाली मुद्रामा यो रकम २८ करोड २४ लाख १४ हजार ५६ रुपैयाँ हुन्छ।

हिमाल आरोहणबाट प्राप्त हुने रोयल्टी नेपालको पर्यटन क्षेत्रको महत्वपूर्ण आम्दानी हो। विदेशी आरोहीको सहभागिता र विभिन्न हिमालप्रतिको आकर्षणले पर्वतीय पर्यटनको सम्भावना देखाएको छ। आरोहणलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र वातावरणमैत्री बनाउन सके यस क्षेत्रबाट प्राप्त हुने आर्थिक लाभलाई थप विस्तार गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।