साना दरका भारु खुला भएपछि सीमावर्ती पर्यटनलाई राहत
काठमाडौं । नेपाल भ्रमणमा आउने भारतीय पर्यटकका लागि नगद कारोबार सहज बनाउने उद्देश्यले सरकारले साना दरका भारतीय रुपैयाँ (भारु) नेपाल भित्र्याउन र भारत लैजान खुला व्यवस्था गरेको छ। सय रुपैयाँभन्दा साना भारु नोट तथा सिक्का असीमित मात्रामा ल्याउन र लैजान पाइने निर्णयले सीमावर्ती पर्यटन र छोटो अवधिका यात्रालाई थप सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
सरकारले राजपत्रमार्फत् सूचना जारी गर्दै साना दरका नोटसँगै २ सय र ५ सय दरका भारु पनि तोकिएको सीमाभित्र प्रयोग गर्न सकिने स्पष्ट पारेको छ। यसअनुसार २०१६ नोभेम्बर ९ पछि जारी भएका २ सय र ५ सय दरका नोट प्रतिव्यक्ति अधिकतम २५ हजार भारुसम्म नेपाल भित्र्याउन वा बाहिर लैजान सकिनेछ।
पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार नगद चलनमै आधारित सीमावर्ती बजार, धार्मिक स्थल र साना पर्यटकीय गन्तव्यमा यस निर्णयले सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ। होटल, रेस्टुरेन्ट, यातायात तथा स्थानीय बजारमा साना नोटको सहज उपलब्धताले भारतीय पर्यटकको खर्च गर्ने क्षमता बढ्ने विश्वास गरिएको छ।
तर, २०१६ नोभेम्बर ९ अघि जारी गरिएका ५ सय र १ हजार दरका भारु नोट भने नेपालमा पूर्ण रूपमा निषेधित रहनेछन्। यस्ता नोटको कारोबार गैरकानुनी मानिनेछ।
नेपाली मुद्रा र अन्य विदेशी मुद्राको हकमा भने नेपाल राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमा लागू हुनेछ। विदेशी पर्यटकले तोकिएको सीमाभन्दा बढी नगद ल्याउँदा भन्सारमा अनिवार्य घोषणा गर्नुपर्ने व्यवस्था यथावत् राखिएको छ।
सरकारले विदेशी मुद्रा सम्बन्धी नियम उल्लङ्घन गरे कारबाही र मुद्रा जफत हुने चेतावनी पनि दिएको छ। तर, समग्रमा हेर्दा साना दरका भारु खुला गरिएको निर्णयले नेपाल–भारतबीचको आवागमन, छोटो दूरीको पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई थप चलायमान बनाउने संकेत देखिएको छ।
